شناسایی معیارها و عناصر مدرسه آینده در ایران با استفاده از رویکرد دلفی فازی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایران

2 گروه آموزش مشاوره و راهنمایی، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران

3 دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.30495/jedu.2024.31815.6381
چکیده

مقدمه و هدف: با افزایش سرعت تحولات آینده در نظام آموزشی، بررسی محیط کالبدی فضاهای آموزشی و تجهیزات و فناوری‌های آموزشی در مدارس آینده امری ضروری است. این پژوهش با رویکردی منطقی و علمی به شناسایی معیارها و عناصر مدارس آینده در ایران پرداخته است.روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش و ماهیت در طبقه پژوهش‌های آمیخته قرار می‌گیرد. جامعه آماری پژوهش حاضر را خبرگان و صاحب‌نظران حوزه مدارس آینده شامل استادان دانشگاه ، معلمان و مدیران مطرح در آموزش‌وپرورش کشور تشکیل می‌دهند که در زمینه مدارس، یادگیری و برنامه آموزشی و همچنین تربیت معلمان آینده مطالعاتی داشته‌اند. در بخش کیفی پژوهش برای گردآوری اطلاعات از مصاحبة نیمه‌ساختاریافته استفاده شد و روایی و پایایی آن با استفاده از ضریب روایی محتوا و آزمون کاپای کوهن تأیید گردید. همچنین، در بخش کمی برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامة محقق ساخت استفاده شد که روایی و پایایی آن با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی و آلفای کرونباخ تأیید گردید. در بخش کیفی، داده‌های به دست آمده از مصاحبه با استفاده از نرم‌افزار اکسل تجزیه و تحلیل شد و معیارها و عناصر مدارس آینده شناسایی شدند. همچنین در بخش کمی پژوهش، با استفاده از رویکرد دلفی فازی، اولویت‌بندی معیارهای مدارس آینده در کشور ایران انجام پذیرفت و مهم ترین آن‌ها مشخص شد.یافته‌ها: پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها، یافته‌ها نشان داد که معیارها و عناصر مدارس آینده در ایران شامل 10 معیار و 48 عنصر می‌باشد.بحث و نتیجه‌گیری: از دیدگاه خبرگان به ترتیب معیارهای توسعه فناوری، فرایندهای یاددهنده، ویژگی‌های مدیریتی، فرایندهای یادگیرنده، سیاست‌های مشارکتی، نگرش به مدرسه، تفکر آینده‌نگرانه، ایمنی و بهداشت، معماری و هوای داخلی در شکل‌گیری مدارس آینده تأثیرگذارند.