پایش حساسیت جمعیتهای مختلف پسیل پسته Agonoscena pistaciae (Hem.: Psyllidae) در برابر ایمیداکلوپرید و کلرپایریفوس در باغهای پسته
نویسندگان
1 بخش تحقیقات آفتکشها، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی کاشمر، سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، ایران
3 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22124/iprj.2021.4842چکیده
استفاده مکرر و گسترده از آفتکشهای گوناگون به منظور کنترل پسیل معمولی پسته (Agonoscenapistaciae)،به عنوان مهمترین آفت درختان پسته، احتمال بروز کاهش حساسیت به آفتکشها را در این آفت فراهم کرده است. در این پژوهش، با انجام زیستسنجی به روش غوطهوری دیسک برگی و براساس دز افتراقی، حساسیت 13 جمعیت پسیل پسته جمعآوری شده از باغهای پسته بردسکن، خلیلآباد و فیضآباد نسبت به حشرهکشهای ایمیداکلوپرید و کلرپایریفوس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمون زیستسنجی نشان داد که میزان LC50حشرهکشهای ایمیداکلوپرید و کلرپایریفوس روی جمعیت حساس به ترتیب برابر با 2/261 و 03/83 میلی گرم در لیتر است. نتایج آزمونهای زیستسنجی جمعیتها تحت تاثیر دز افتراقی (یعنی LC90 جمعیت حساس) نشان داد که همه جمعیتهای مختلف پسیل پسته مورد آزمایش، نسبت به کلرپایریفوس حساس هستند؛ ولی نتایج زیستسنجی ایمیداکلوپرید حاکی از وجود اختلاف معنیدار در میزان حساسیت جمعیتهای مختلف به این آفتکش نسبت به جمعیت حساس است. بیشترین درصد تلفات با کاربرد دز افتراقی، مربوط به جمعیت کندر حساس و کمترین آن مربوط به جمعیتهای جلالآباد، ظاهرآباد و کندر مقاوم بود. در آزمونهای بیوشیمیایی، اندازهگیری فعالیت استرازی بیانگر آن است که یکی از سازوکارهای کاهش حساسیت پسیل پسته به ایمیداکلوپرید افزایش فعالیت استرازی است؛ بهطوری که فعالیت این آنزیم در جمعیت حساس 5/2 برابر کمتر از جمعیت های با حساسیت پایینتر بود. همچنین بررسی الگوی باندی این آنزیم در تحلیل زایموگرامی نشان دادکه تمام جمعیتها دارای دو ایزوفرم آنزیمی هستند که در جمعیتهای مختلف با جمعیت حساس از لحاظ کیفی متفاوت میباشد. علاوه بر این، اندازهگیری فعالیت آنزیم گلوتاتیوناس-ترانسفراز نشان داد که این سامانه آنزیمی نیز در کاهش حساسیت پسیل پسته به ایمیداکلوپرید درگیر است.