برآورد ایجاد بار گروه‌های بار توسط مدل روندگرای خطی در نواحی ترافیکی ایران

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

5 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2022.20385.7409
چکیده

در این پژوهش برای اولین بار مدل‌های رگرسیون ایجاد بار در سطح شهرستان‌ و به تفکیک ده گروه‌ کالایی پرداخت شده است که می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های کلان حمل‌ و نقلی کشور راهگشا باشد. متغیر وابسته تناژ این مدل‌ها بار زمینی ایجاد شده برای 430 شهرستان (418 ناحیه) است. در این مدل‌ها از متغیرهای اشتغال، جمعیت کل، و متغیرهای دوتایی شهرستان‌ها استفاده شد. ﻣﻌﻨﯽﺩﺍﺭﯼ ﺑﺎﻻﯼ ﺿﺮاﯾﺐ، ﻭﺟﻮﺩ ﺭﺍﺑﻄﻪﯼ ﻣﻨﻄﻘﯽ ﺑﯿﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ دلایل ﻗﺮﺍﺭﮔﯿﺮﯼ ﻣﺘﻐﯿﺮها ﺩﺭ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭ ﻣﺪﻝ است. ضریب برازش مدل‌ها بین 0/85 و 0/98 به دست آمده که مناسب ارزیابی می‌شود. متغیر جمعیت در اکثر گروه‌های کالایی به خصوص کالاهای مصرفی نهایی به خوبی قادر به توصیف بار جذب شده به شهرستان شناسایی شد. به دلیل نقش کلیدی تجارت خارجی در بنادر و نقاط مرزی، متغیر اشتغال به تنهایی و بدون در نظرگیری این عوامل سهم اندکی در توصیف تولید بار دارد. متغیرهای جمعیت شهری و روستایی با رشد هرم سنی جمعیت سال پایه و استفاده از سه عامل نرخ تولد، مرگ‌ومیر و مهاجرت پیش‌بینی شده است. تعداد شاغلین و سهم جمعیت فعال اقتصادی با چهار سناریوی نرخ بیکاری برآورد شده است. طبق نتایج به دست آمده، مقدار تولید و جذب بار کشور با نرخ بیکاری (حفظ وضع موجود) 12/5 درصد به ترتیب برابر 545 و 551 میلیون تن در سال 1400 و 668 و 660 میلیون تن در سال 1420 پیش‌بینی می‌شود. با نرخ بیکاری 25 درصدی، مقادیر یاد شده به ترتیب 8/6 و 2/2 درصد در سال 1400 و 9/4 و2/4 درصد در سال 1420 کاهش یابد.