بررسی تحلیلی سند راهبردی توسعهٔ گردشگری: تطبیق با اسناد بالادستی و دیدگاههای خبرگان
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکدهٔ معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 سرپرست گروه ورزش، میراث فرهنگی و گردشگری، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2022.302645.2437چکیده
اسناد بالادستی بهمثابهٔ راهنما و جهتدهندهٔ اقدامات آتی سیاستگذارانه مورد استفاده و توجه هستند. سند راهبردی توسعهٔ گردشگری ایران، که در شهریور ۱۳۹۹ همسو با قانون برنامهٔ ششم توسعهٔ کشور تدوین شد، از مهمترین اقدامات انجامشده برای توسعهٔ صنعت گردشگری کشور محسوب میشود. این مطالعه، که با روش کیفی و از نوع کاربردی است، با استفاده از نمونهگیری گلولهبرفی و دستیابی به اشباع نظری، درصدد پاسخ به این سؤال است که این سند چه میزان با اسناد بالادستی تطابق دارد و، از نظر محتوایی، چه کیفیتی دارد. مطالعه نشان داد که به بیش از چهل درصد اهداف تعریفشده در اسناد بالادستی در این سند نیز توجه شده است.اما این سند نتوانسته نقش انسجامدهنده و همگراکنندهای ایفا کند. بنابراین، نامشخص بودن محورها و اولویتهای توسعهٔ گردشگری، چیدمان ناصحیح ذینفعان و بیهدفی در قبال گردشگری داخلی و خروجی به قوت خود باقی است. اهداف و آرمانهای تعریفشدهٔ سند نشان میدهد که با اینکه گزارههای همواره صحیح و مطلوب صنعت گردشگری در این سند وجود دارند، به بسترها و نیازهای گردشگری ایران توجه نشده است. هرچند سند حاضر، با تأکید بر بخش خصوصی، توجه به ارزشها و فرهنگ جامعه و توجه به جوانان و زنان، گامهای مثبتی بهسوی عدالتمحوری برداشته است، کلیت قابلاتکا و منسجمی برای واقعیت گردشگری ایران مهیا نکرده است. «گردشگری مطلوب جمهوری اسلامی ایران» مفهومی است که تابهحال موردتوجه نبوده است و برای همگرایی برنامههای آتی گردشگری با اسناد بالادستی و رفع مشکلات سند حاضر بهمنزلهٔ سندی بالادستی نیاز به مفهومسازی دارد.