ارزیابی کارآیی پرده تزریق در کنترل نشت از ساختگاه سنگی به کمک آنالیز سه‌ بعدی (مطالعه موردی: سد بتن غلتکی هایقر)

نویسندگان

1 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

4 دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

5 سد هایقر، فیروزآباد، فارس، ایران

doi
10.22060/ceej.2022.20508.7446
چکیده

مسئله نشت آب از پی و تکیه‌گاه‌ها از چالش‌های اساسی در ارتباط با طراحی و احداث سدها می‌باشد. از جمله مهم‌ترین پارامتر در طراحی سد در بررسی مسئله نشت، تعیین نفوذپذیری ساختگاه سد به ویژه در ساختگاه‌های سنگی می‌باشد. در این پژوهش ابتدا نفوذپذیری ساختگاه سد بتن غلتکی هایقر، واقع در استان فارس، که در دهانه دره ژرف و پر پیچ و خم هایقر قرار دارد، از طریق آزمایش‌های وسیع لوژان قبل و پس از اجرای پرده تزریق تعیین شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار اجزا محدود سه بعدی PLAXIS 3D، توپوگرافی ساختگاه به صورت سه ‌بعدی مدل‌سازی گردید و آنالیز سه بعدی نشت سد انجام گرفت. میزان کارایی پرده ترزیق اجرا شده به کمک تحلیل‌های عددی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقادیر دبی نشت کل در ساختگاه سد هایقر بدون پرده تزریق 0/01075 متر مکعب بر ثانیه بوده که پس از احداث پرده تزریق به 3-10×2/305 متر مکعب بر ثانیه رسیده است که نشانگر کاهش حدود 80 درصدی دبی نشت در اثر احداث پرده تزریق می‌باشد. نتایج مطالعه پارامتری نشان داد که با افزایش عمق پرده آب‌بند دبی نشت کاهش می‌یابد و با افزایش ارتفاع آب مخرن، میزان دبی نشت از کل ساختگاه به صورت خطی افزایش می‌یابد.