شناسایی پتانسیل‌ها و پیشران‌های کلیدی در رونق گردشگری فرهنگی با تأکید بر فرش دستبافت آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 دانشیار گروه موزه و گردشگری، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه فرش، دانشکدهٔ صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

4 استادیار گروه اقتصاد هنر، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/jtd.2023.386533.2746
چکیده

امروزه گردشگری هنری یکی از بازارهای با علایق ویژه است که رونق آن می‌تواند در توسعهٔ گردشگری ایران بسیار تأثیرگذار باشد. در میان هنرهای کاربردی ایران، فرش دستبافت سابقه‌ای تاریخی و شهرت بالایی در جهان دارد. استان آذربایجان شرقی که یکی از کانون‌های تاریخی تولید فرش دستبافت در ایران است به‌منزلهٔ منطقهٔ موردمطالعه این پژوهش انتخاب شده است. پژوهش حاضر دو هدف اصلی را پی می‌گیرد که عبارت هستند از معرفی پتانسیل‌های استان آذربایجان شرقی برای رونق گردشگری فرهنگی با تأکید‌ بر فرش دستبافت و شناسایی پیشران‌های کلیدی برای رونق گردشگری فرهنگی با تأکید‌ بر فرش در استان آذربایجان شرقی. روش کیفی (تحلیل مضمون) به‌همراه تحلیل ساختاری به‌منزلهٔ ابزار تجزیه‌وتحلیل در مطالعات آینده‌پژوهی با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک در این پژوهش به کار گرفته شده است. نتایج تحلیل مضمون نشان می‌دهد که استان آذربایجان شرقی دارای چهار مضمون اصلی نیروی انسانی، اهمیت تاریخی فرش تبریز، جاذبه‌ها و فرهنگ اجتماعی است و این نتایج گواهی است بر پتانسیل بالای منطقه برای رونق گردشگری فرهنگی با تأکید بر فرش دستبافت. به‌علاوه، خروجی نرم‌افزار میک‌مک نشان می‌دهد که متغیرهای سامان‌دهی برنامه‌های آموزشی و توانمندسازی تجار و تولیدکنندگان فرش همگام با تورهای فرش، برگزاری و سامان‌دهی برنامه‌های آموزشی و توانمندسازی راهنمایان گردشگری در کنار تورهای فرش و ایجاد انگیزهٔ مالی برای آن‌ها و تبلیغات هدفمند و گستردهٔ دیجیتال از تأثیرگذارترین متغیرها در رونق گردشگری فرهنگی با تأکید بر فرش دستبافت است.