پاسخ‌های جمعیتی شته جالیز Aphis gossypii (Hem.: Aphididae) به‌غلظت‌های زیرکشنده‌ قارچ بیمارگر Beauveria bassiana (Asc.: Hypocreales)

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده‌ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده‌ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده‌ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22124/iprj.2020.4431
چکیده

در پژوهش حاضر، تأثیرغلظت‌های زیرکشنده (LC10 = 255, LC20 = 3702 and LC30 = 25461 conidia/ml) قارچ بیمارگر Beauveria bassiana Bals. (Vuill.) بر ویژگی­های زیستی شته جالیز، Aphis gossypii Glover، در شرایط آزمایشگاهی با دمای 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی با استفاده از روش تجزیه جدول زندگی دو جنسی ویژه سن-مرحله‌ رشدی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج به‌دست آمده، اگرچه غلظت‌های مورد مطالعه اثرات معنی‌داری بر طول عمر شته­های بالغ نداشتند، اما با افزایش غلظت، میزان باروری به‌صورت معنی‌داری افزایش یافت. علاوه بر افراد تیمار شده، نتاج آن‌ها نیز تحت تأثیر غلظت‌های مورد مطالعه قرار گرفتند.کم­ترین طول دوره رشد و نمو مراحل نابالغ در غلظت زیرکشنده LC30 مشاهده شد (36/4 روز). علاوه بر این، کم­ترین طول دوره قبل از تخم­ریزی کل (TPOP) نیز در این تیمار به‌دست آمد (60/4 روز). مرگ و میر مراحل نابالغ شته جالیز نیز با افزایش غلظت­های مورد مطالعه افزایش یافت و بیش­ترین درصد مرگ و میر در غلظت زیرکشنده LC30 ثبت شد (24/24 درصد). تیمارهای مختلف مورد مطالعه اثرات معنی‌داری بر نرخ­ ذاتی افزایش جمعیت (r) و نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) شته جالیز داشتند. نتایج حاصل از پژوهش حاضر می‌تواند به‌منظور افزایش میزان کارایی قارچ‌های بیمارگر حشرات در برنامه‌های مدیریتی آفات مختلف مورد استفاده قرار گیرد.