فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تمدن اسلامی به‌ویژه در فلات ایران واجد ویژگی‌های خاص و بنیادین به‌مثابه روح حاکم و عنصر بالنده بود که فارغ از جنبه‌های مادی و دستاوردهای علمی در شکل‌گیری و بالندگی آن تأثیرگذار بوده است. براین‌اساس اگرچه تمدن نوین اسلامی ناشی نیازهای عصر حاضر است و با آنچه به‌عنوان تمدن اسلامی از سده سوم تا پنجم مطرح شده به لحاظ زمانی و ایدئولوژی متفاوت می‌نماید، ولی بنیان‌ها و ریشه‌های آن تا حدودی در پیوند با تمدن گذشته دنیای اسلام به‌ویژه ایران فرهنگی به‌عنوان قلب دنیای اسلام می‌باشد. در تمدن اسلامی معنویت ناشی از مبادی دینی زمینه اخلاق‌مداری در جنبه‌های مختلف را فراهم آورد. از سوی دیگر تساهل و تسامح در همگرایی گروه‌های مختلف اثر نهاد که این روند با عقل‌گرایی همراه شد. وجود زمینه علمی پیش از اسلام و توجه به علم و عالمان که با آموزه‌های دینی تقویت می‌شد در کنار ایجاد مراکز علمی موجب کسب مرجعیت در عرصه‌های مختلف دانش شد که این روند می‌تواند به‌عنوان الگو در راستای نیل به پیشرفت و تمدن نوین مدنظر قرار گیرد. پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و استفاده از کتب و مقالات منتشره می‌کوشد ضمن بازشناسی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر شکل‌گیری و شکوفایی تمدن اسلامی پاسخی به این سؤال بیابد که در نیل به پیشرفت و تمدن‌سازی نوین کدام بنیان‌های تمدن اسلامی قابل الگوبرداری است؟