الزامات هنجاری تحقق پیشرفت: مورد مطالعه مبانی نظری دینشناسی در سند الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت (بررسی شهروندان 18 تا 35 سال با خاستگاه مذهبی ساکن شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، جامعه شناسی توسعه، دانشگاه تهران، پردیس البرز، تهران، ایران
doi
چکیده
الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت در مهرماه 1397، با هدف تبدیل ایران به خاستگاه تمدن نوین اسلامی- ایرانی تدوین شده است. با توجه به اینکه به کارگیری الگوهای غربی و تقلید بیچونوچرا از برنامههای توسعۀ وارداتی بهعلت ناهمخوانی با شرایط داخلی کشورها، نمیتواند فرایند توسعه در این کشورها را راهبری کند، ضرورت التزام به الگویی جامع، که متناسب با شرایط بومی ایران باشد، بهشدت احساس میشود. پژوهش حاضر به یکی از بااهمیتترین مباحث سند، یعنی مبانی نظری دینشناسی و نسبت آن با مباحث مربوط به توسعه، نظر کرده است. از لحاظ روش بهکمک روش کیفی و استفاده از ابزار مصاحبه و سنخ آرمانی به تبیین موضوع پرداخته شده است. با در نظر گرفتن این مهم که جوانان هر کشور کنشگران اصلی مسیر توسعه و پیشرفت محسوب میشوند، نمونۀ مورد مطالعه از میان شهروندان 18 تا 35 سال با خاستگاه مذهبی انتخاب شده است. لحاظ کردن خاستگاه مذهبی از آن جهت است که انتظار میرود شهروندان مذهبی بهعلت همسویی بیشتر با هنجارها و ارزش های جامعه اسلامی، نقش پررنگ تری در طی کردن مسیر توسعه بومی ایفا کنند. همچنین با توجه به متغیر دین و حساسیت برانگیز بودن آن، از روش نمونهگیری هدفمند بهشیوۀ نمونهگیری گلولهبرفی استفاده شده است.یافتههای پژوهش حاکی از برخی شکافهای فکری و نظری بین سند الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت و درک و تصور جوانان از مناسبات بین دین و توسعه است. این تفاوتها و احیانا تعارضات در زمینههایی مثل نسبت دین و پیشرفت، ساحت فردی یا اجتماعی دین و کارکردهای ناخواسته دین به چشم می خورد.
