فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مشکلات موجود در شروع عملیات آتشباری تخمین خرج ویژه مناسب است. خرج ویژه مناسب، مقدار ماده منفجره لازم برای  خرد کردن مقدار معینی سنگ در شرایط خاص آتشباری برای دست‌یافتن به خردشدگی مناسب، عدم پرتاب سنگ و سایر نتایج آتشباری به‌صورت مطلوب است به‌طوری که هزینه‌های عملیات استخراج در کمترین میزان ممکن باشد. هدف از این مقاله ارائه رابطه‌ای برای محاسبه خرج ویژه بر مبنای ویژگی‌های توده سنگ است، به‌طوری که موجب بهبود عملیات استخراج روباز و کاهش پیامدهای آتشباری نیز شود. در این تحقیق نتایج آتشباری در معدن سرب و روی انگوران ایران شامل خردشدگی، وضعیت کپه آتشباری‌شده، عقب‌زدگی و پرتاب سنگ به همراه الگوی آتشباری، ماده منفجره مصرفی، عمق چال‌ها و حجم توده آتشباری شده، همچنین مشخصات ناپیوستگی‌های توده سنگ معدن ثبت‌ گردید و ویژگی‌های مکانیک سنگی نیز در آزمایشگاه تعیین ‌شد. با تشکیل ماتریس نتایج آتشباری، انفجارها نسبت به‌ یکدیگر رده‌بندی ‌شدند. با استفاده از الگوریتم ژنتیک، رابطه بین خرج ویژه واقعی انفجارهای مطلوب و ویژگی‌های توده سنگ بررسی شد. خرج ویژه محاسبه شده بر مبنای وزن مخصوص سنگ، مقاومت فشاری، مقاومت کششی، مدول الاستیسیته و فاصله‌داری درزه‌ها نشان ‌دهنده خطای 22 درصدی برای انفجارهای خوب و خطای 17 درصدی برای انفجارهای خیلی خوب است. با اضافه کردن تأثیر جهت‌داری درزه‌ها و سرعت موج طولی در سنگ، میزان خطا برای انفجارهای خوب تغییر خیلی جزئی نشان داد ولی برای انفجارهای خیلی خوب، خطا به میزان 13 درصد کاهش یافت.