فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آزادی از مبانی ارزشی اندیشة اسلامی و همچنین مبنای ارزشی اندیشة رایج دوران مدرن است. هدف جستار پیش رو مقایسه عمیق دو اندیشة یاد شده دربارة آزادی است. فرضیه پژوهش این است که هر مکتبی واجد مبانی‌ای هستی‌شناختی است که نظریه‌ی آزادیِ آن مکتب، از آن مبانی اشراب شده است. پرسش‌ اصلی جستار این است که نظریه‌ی آزادی در مکتب اسلام را چه مبانی و پیش‌انگاره‌های هستی‌شناختی پشتیبانی می‌کند؟ ساختار کلی مقاله پس از بیان مسألة تحقیق، بررسی مبانی آزادی در ساحت هستی‌شاختی است. یافته‌های این جستار که به روش توصیفی - تحلیلی حاصل‌شده است، نشان می‌دهد: آزادی در اندیشة اسلامی به لحاظ هستی‌شناختی از مبانی زیر برخوردار‌است: خداشناسیِ آزادی‌بخش، انسان‌شناسی دو ساحتی، غایت‌شناسی ابدیت گرا. اما در اندیشة رایج در دوران مدرن - به شرحی که خواهد آمد - مبانی آزادی دقیقاً در سویة مقابل این مفاهیم شکل‌گرفته است. به طبع، تفاوت این دو گفتمان، در این زیرساخت‌ها، به سازة آزادی هم سرایت کرده است. این تفاوت و ناهم‌گرایی، هم در «اندازه و چارچوب» آزادی است، هم در «انواع و ساحت های» آن و هم در «هدف و غایت» آن.