ارزیابی چندمعیارهٔ قابلیت طبیعتگردی به روش ترکیب خطی وزندار و ترکیب آن با روش فازی
نویسندگان
1 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، سیستان و بلوچستان، ایران .
2 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدهٔ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
3 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدهٔ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
4 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدهٔ منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، سیستان و بلوچستان، ایران
5 کارشناس ارشد علوم باغبانی، ادارهٔ کل محیط زیست استان سیستان و بلوچستان، سیستان و بلوچستان، ایران
doi
10.22034/jtd.2021.303942.2445چکیده
طبیعتگردی یکی از منابع مهم درآمدزایی و راههای توسعهٔ پایدار با توجه به توانمندیهای سرزمین است. در صورت بیتوجهی به قابلیتهای سرزمین برای این کاربری، نهتنها اهداف موردنظر محقق نخواهد شد، بلکه سرزمین دچار تخریب خواهد شد. هدف از این تحقیق تعیین مناطق با قابلیت طبیعتگردی در زیرحوضهٔ آبخیز پلاسجان در استانهای اصفهان و چهارمهال و بختیاری به روش ارزیابی چندمعیاره است. به این منظور، ابتدا با بررسی دیدگاههای کارشناسان و مرور منابع، دادههای موردنیاز، مانند نقشهٔ کاربری و پوشش اراضی و مظاهر زیبای طبیعت تعیین، استانداردسازی و وزندهی شدند. استانداردسازی معیارها به روش فازی و محدودیتها به روش بولین انجام شد. وزن معیارها به روش AHP و با استفاده از نظر کارشناسان و استادان دانشگاه تعیین شد. لایههای اطلاعاتی از منابع گوناگون تهیه، دقت آنها بررسی و به روش ترکیب خطی وزندار با یکدیگر ترکیب و مدل قابلیت طبیعتگردی تهیه و نقشهٔ قابلیت طبیعتگردی منطقه در شش طبقه ارائه شد. نتایج بهدستآمده نشان داد که مناطق با قابلیت خیلی زیاد و زیاد با وسعت 2701 و 7101 هکتار در مجاورت منابع آب، سایر مناظر زیبای طبیعی و راههای دسترسی قرار گرفتهاند. بررسی نقشهٔ قابلیت طبیعتگردی منطقه نشان داد مناطق با قابلیت متوسط و کم با مساحت 17187 و 176539 هکتار در برخی مناطق، نواحی مجاور منابع آب با فاصلهٔ دورتر از جاده هستند. علاوه بر این، بررسی پرسشنامههای تکمیلشده توسط گردشگران نشان داد، علیرغم اهمیت فراوان مظاهر زیبای طبیعی، توسعهٔ زیرساختها اهمیت ویژهای دارد.
