ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر در طراحی مسیرهای گردشگری میراثی (موردپژوهی: محور تاریخی، فرهنگی و گردشگری جلفا)

نویسندگان

1 دانشیار گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد طراحی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jtd.2021.285382.2339
چکیده

امروزه اهمیت و نقش گردشگری به‌منزلهٔ یکی از منابع اصلی کسب درآمد و ایجاد اشتغال بر کسی پوشیده نیست و بسیاری از کشورها در سرتاسر جهان به این مهم پی برده‌اند. بارزترین ویژگی گردشگری عامل «حرکت» است. بنابراین، توجه به حرکت گردشگران در سطح شهر و مسیرهای حرکتی آن‌ها به‌منظور بازدید از جاذبه‌های شهر بسیار حائز اهمیت است. ازآن‌جاکه بافت تاریخی و میراث فرهنگی شهر اصفهان مهم‌ترین ظرفیت‌ در توسعهٔ گردشگری این شهر ا‌ست، پژوهش پیش‌رو با هدف ارتقای گردشگری میراثی در پی یافتن و اولویت‌بندی مؤلفه‌‌های مؤثر در طراحی مسیرهای گردشکری با جاذبه‌های میراثی است. روش این پژوهش، از حیث هدف، کاربردی و، برحسب نوع اقدام محقق، تحلیلی است. در بیان مبانی نظری موضوع و ارائهٔ مدل شبکه‌ای پژوهش، از مطالعات کتابخانه‌ای و برای جمع‌آوری داده‌ها با توجه به ماهیت پژوهش از مصاحبه و پرسش‌نامه استفاده شده و در انتها، به منظور اولویت‌بندی و ارزیابی مؤلفه‌های ارائه‌شده، روش فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) به کار گرفته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مؤلفه‌های توجه و تأکید بر جاذبه‌های میراثی و همین‌طور افزایش ایمنی و امنیت، توجه به ابعاد زیستی، نفوذپذیری و دسترسی مؤثرترین مؤلفه‌ها در طراحی محور جلفا با رویکرد گردشگری میراثی هستند و پس از آن به‌ترتیب بایستی خوانایی و مسیریابی، رعایت مقیاس انسانی، جذابیت بصری مسیر، تنوع و گوناگونی، انعطاف‌پذیری و حس تعلق به مکان در طراحی این مسیرها مدنظر قرار گیرند. توجه به این عوامل و افزایش کیفیت آن‌ها تأثیر بسزایی در ارتقای صنعت گردشگری در این محدوده خواهند داشت.