مطالعهٔ رفتار کارآفرینی بوم‌گردی زنان روستایی در استان فارس با استفاده از نظریهٔ داده‌بنیاد

نویسندگان

1 دانشیار ،گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای توسعه کشاورزی، گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

doi
10.22034/jtd.2021.304775.2450
چکیده

کارآفرینی بوم‌گردی یکی از روش‌های توانمندسازی زنان روستایی با اتکا به ظرفیت و پتانسیل محلی منطقهٔ زندگی محسوب می‌شود. هدف از پژوهش حاضر شناسایی عوامل اصلی در رفتار کارآفرینی بوم‌گردی زنان روستایی استان فارس با استفاده از روش نظریهٔ داده‌بنیاد است. جامعهٔ مشارکت‌کنندهٔ این پژوهش از صاحب‌نظران و متخصصان حوزهٔ زنان روستایی و کارآفرینی در دفتر توسعهٔ فعالیت‌های کشاورزی زنان روستایی و عشایری، سازمان جهاد کشاورزی استان فارس و همچنین دیگر صاحب‌نظرانی از سایر سازمان‌های وزارت جهاد کشاورزی و زنان کارآفرین روستایی تشکیل شده است. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، 27 نفر از صاحب‌نظران به‌منزلهٔ نمونهٔ آماری انتخاب شدند. ابزار تحقیق بر پایهٔ مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختارمند بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار تحلیل کیفی MAXQDA22 انجام شد. براساس مصاحبه‌های انجام‌شده، 493 مفهوم و 15 مقولهٔ محوری شناسایی شدند که در قالب مدل پارادیمی شش‌بعدی استراوس و کوربین جای‌گذاری شدند. با بررسی دقیق این مقوله‌ها، مقوله‌های اصلی رفتار کارآفرینی بوم‌گردی با سه مقولهٔ فرعی (فردی، اجتماعی و اقتصادی)، شرایط علّی با دو مقولهٔ فرعی (عوامل بیرونی و درونی)، شرایط زمینه‌ای با دو مقولهٔ فرعی (سیاست‌های کلان با هدف حمایت از کسب‌وکارهای بوم‌گردی و وجود امنیت قابل‌قبول برای گردشگران)، شرایط مداخله‌گر با سه مقولهٔ فرعی (پذیرش فرهنگی، سرمایهٔ اجتماعی، رویکرد چندکارکردی وم‌گردی)، راهبردها با سه مقولهٔ فرعی (توانمندسازی زنان روستایی در زمینهٔ گردشگری روستایی و عشایری، برپایی نمایشگاه‌ها و جشنواره‌ها، حمایت از زنان کارآفرین در حوزهٔ  بوم‌گردی) و پیامدها با دو مقوله (مثبت و منفی) دسته‌بندی شدند.