کاربرد تکنیک بهترین ـ بدترین (BWM) در رتبهبندی مؤلفههای شاخص جهانی رقابتپذیری گردشگری
نویسندگان
1 کارشناس ارشدگروه مدیریت، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 استادیارگروه مدیریت، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران .
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22034/jtd.2021.270091.2257چکیده
برای سنجش عملکرد رقابتپذیری مقصدهای گردشگری، الگوهای گوناگونی وجود دارد. یکی از متداولترین آنها، الگوئی است که مجمع جهانی اقتصاد ارائه کرده است. شاخص رقابتپذیری گردشگری براساس چهار مؤلفۀ اصلی و چهارده رکن، شامل توانمندسازی محیط (محیط کسبوکار، امنیت و ایمنی، بهداشت و سلامت، منابع انسانی و بازار کار، آمادگی در حوزۀ فنّاوری اطلاعات) سیاستهای سفر و گردشگری (اولویتدهی به گردشگری، گشودگی بینالمللی، رقابتپذیری قیمتی و پایداری محیطی)، زیرساخت (زیرساخت حملونقل هوایی، زیرساخت زمینی و زیرساخت خدمات گردشگری) و منابع (منابع طبیعی و منابع فرهنگی و تجارت سفر) سنجیده میشود. روش رتبهبندی در مجمع جهانی روش میانگینگیری ساده فاقد وزن است؛ بنابراین با وزندهی ابعاد، میتوان الگوی فوق را بهبود داد کرد هدف از پژوهش حاضر، استفاده از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره است که وزندهی در آنها معمول است. این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و به دلیل استفاده از پرسشنامه بهمنظور گردآوری دادهها، در حوزۀ تحقیقات پیمایشی قرار میگیرد. برای سنجش اهمیت گویهها از پرسشنامۀ استاندارد و نظریات هشت نفر از خبرگان آگاه در عرصۀ گردشگری استفاده شد و ازطریق نرمافزار گمز اهمیت هر گویه مشخص شد. درنهایت نتایج پژوهش به رتبهبندی ۱۴ معیار و ۸۷ زیرمعیار منجر شد. مهمترین معیارها بهترتیب عبارتاند از: گردشگری، بهداشت و سلامت، زیرساخت حملونقل هوایی، امنیت و ایمنی، گشودگی بینالمللی، زیرساخت خدمات گردشگری، پایداری محیطی، منابع انسانی و بازار کار، آمادگی در حوزۀ فنّاوری اطلاعات، محیط کسبوکار، رقابتپذیری قیمتی، منابع طبیعی، زیرساخت حملونقل زمینی و بنادر و منابع فرهنگی و تجاری.