تعیین مسیرهای گردشگری با روش کمترین فاصله از بهترین تصمیم نمونۀ موردی: شهرستان تاریخی دامغان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استاد گروه ساختمان دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران .
doi
10.22034/jtd.2021.298448.2410چکیده
رونق گردشگری و جذب گردشگر نیازمند برنامهریزی و هدایت درست مخاطب برای بهرهمندی از حداکثر امکانات و خدمات است. بههمینمنظور، امروزه در جهان برای افزایش ضریب ماندگاری گردشگران، مسئلة طراحی مسیرهای گردشگری مطرح شده است. دامغان ازجمله شهرهای تاریخی ایران است که ارزشها و پتانسیلهای تاریخی و گردشگری شهری و روستاهایی بسیاری دارد. هدف از این پژوهش، تعیین مسیرهای گردشگری با شناسایی و بهرهمندی از تمامی شاخصها و ارزشهای موجود در روستاها و شهر دامغان و درنظرگرفتن طول مسیر گردشگری بهمنظور ارزیابی، امتیازدهی و تعیین بهترین مسیرهای گردشگری و همچنین اولویتبندی آنها در این منطقه، با بهکارگیری روش حل جدید است. روش تحقیق در این پژوهش کمّی و توصیفی ـ تحلیلی است. شاخصهای در نظر گرفته شده به روش پیمایش محیطی، مطالعات میدانی و کتابخانهای گردآوری شدهاند که شامل شاخصهای فرهنگی ـ تاریخی، طبیعی، مذهبی، کشاورزی، مناسبتی ـ فصلی، رویدادهای تاریخی و خدمات زیرساختی و طول مسیر است. درنظرگرفتن شاخص طول مسیر مسئله را به تحلیل، ارزیابی و تصمیمگیری چندمعیاره ـ چندهدفه (با هدف بازدید از بیشترین جاذبة گردشگری با کمترین طول مسیر گردشگری) تبدیل میکند؛ بنابراین در کمّیسازی دادهها از روش حل جدید (همسانسازی و کمترین فاصله از بهترین تصمیم) استفاده شده است. نتایج عددی حاکی از آن است که در الویتبندی مسیرهای گردشگری پیشنهادی، ضریب کمترین فاصله از بهترین تصمیم در بازهی ۱۴۶۸/0 تا 7688/0 قرار دارد، که مسیر شاهرود ـ دامغان در رتبة اول و مسیر اصفهان ـ دامغان در رتبة دوازدهم قرار گرفت.
