طراحی الگوی عوامل موثر بر سکون‌زدگی شغلی معلمان دورهابتدایی: (نظریه داده بنیاد)

نویسندگان

1 استاد مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اربیل، ایران

2 استاد، فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد، روانشناسی تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانش آموزخته دکتری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.30495/jedu.2023.28849.5773
چکیده

مقدمه و هدف: سکون‏زدگی شغلی به احساس شکست یا ناامیدی اشاره دارد که افراد به‌طور موقت یا دائمی در طول فرایند شغلی‌شان تجربه می‌کنند. هدف این پژوهش طراحی الگوی عوامل موثر بر سکون‏زدگی شغلی معلمان دوره­ی ابتدایی بود.روش شناسی پژوهش: روش انجام پژوهش کیفی به روش داده بنیاد بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه­ی اساتید، مدیران و معلمان نمونه منطقه اورامانات بود که از میان آنها، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 25 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها، مصاحبه بود و برای بررسی اعتبار داده­ها از روش های بازآزمون و پایایی دو کدگذار و برای بررسی روایی داده­ها از روش های راهبرد کثرت‏گرایی و راهبرد بررسی همکاران استفاده شد.یافته­ ها: نتایج تحلیل داده­ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی حاکی از 15 مقوله اصلی بود که در قالب مدل مفهومی شامل شرایط علی (فردی، سازمانی، آموزشی، اقتصادی)، مقوله محوری (سکون­زدگی شغلی)، راهبردها (آموزش و توانمند سازی، حمایت مادی و معنوی، مشاوره شغلی)، عوامل زمینه­ای (عوامل اجتماعی، عوامل مدرسه ای)، عوامل مداخله­گر (عوامل خانوادگی) و پیامدها (بی تفاوتی سازمانی، تنبلی سازمانی، یخ­زدگی ذهنی و ناکارآمدی) پدیده سکون زدگی شغلی معلمان را تبیین و روابط بین آنها را نمایان می کند.بحث و نتیجه­ گیری: سکون زدگی شغلی در بین معلمان پدیده ای اجتناب ناپذیر است و مدیران و مسئولان نظام آموزشی باید ضمن قبول آن بتوانند با این پدیده منفی مقابله نموده و دستیابی به اهداف آموزشی را تسهیل کنند.