اثرات حشره‌کش‌های اسپیروتترامات، استامی‌پرید، پیریمیکارب و فلونیکامید روی زنبور پارازیتوئید Lysiphlebus fabarum (Marshall) (Hym.: Braconidae) در شرایط آزمایشگاهی

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

2 گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران

doi
10.22124/iprj.2018.2996
چکیده

بررسی اثرات جانبی حشره­کش­ها روی دشمنان طبیعی آفات ضروری به­نظر می­رسد. در این پژوهش، سمیت حشره­کش­های اسپیروتترامات، استامی­پرید، پیریمیکارب و فلونیکامید روی زنبور پارازیتوئید Lysiphlebus fabarum مورد بررسی قرار گرفت. به­علاوه، اثر زیرکشنده­ی حشره­کش­ها روی واکنش تابعی پارازیتوئید نسبت به تراکم­های 2، 4، 8، 16، 32 و 64 پوره سن سوم شته سیاه باقلا، Aphis fabae در شرایط آزمایشگاهی ارزیابی شد. برای تعیین سمیت حشره­کش­ها روی حشرات کامل پارازیتوئید، از روش زیست سنجی تماس با باقی­مانده حشره­کش­ها استفاده شد. به­منظور ارزیابی واکنش تابعی پارازیتوئید، ماده­های جفت­گیری کرده که کمتر از 12 ساعت عمر داشتند، در معرض سطح آغشته به غلظت LC25 حشره­کش­های مذکور و آب مقطر به­عنوان شاهد در استوانه­های شیشه­ای قرار گرفتند. آزمایش­ها در 15 تکرار انجام شد. میزان LC50 حشره­کش­های استامی­پرید، پیریمیکارب و فلونیکامید به­ترتیب 5/22، 6/75 و 1/302 پی­پی­ام بود. در مورد حشره­کش اسپیروتترامات تا سه برابر غلظت مزرعه­ای (500 پی­پی­ام)، حداکثر 16 درصد تلفات مشاهده شد. واکنش تابعی در شاهد و تیمارهای حشره­کش از نوع دوم بود. قدرت جستجوگری (a) در شاهد و تیمارهای اسپیروتترامات، استامی­پرید، پیریمیکارب و فلونیکامید به­ترتیب 01/0±0689/0، 01/0±0480/0، 06/0±0272/0، 01/0±0475/0 و 01/0±0532/ 0 بار در ساعت و زمان دستیابی (Th) به­ترتیب 04/0±4322/0، 06/0±5148/0، 18/0±1004/1، 08/0±4558/0 و 04/0±4601/0 ساعت تخمین زده شد. طبق نتایج به­دست آمده، حشره­کش­های اسپیروتترامات، فلونیکامید و پیریمیکارب در مقایسه با استامی­پرید، اثرات جانبی کمتری روی پارازیتوئید L. fabarum داشتند و گزینه­های مناسبی برای کنترل شته A. fabae در تلفیق با پارازیتوئید L. fabarum هستند.