اثرات بهره‌‌وری نسبی بخشی و شوک‌های تقاضا بر نرخ واقعی ارز طی دوره (1378-1345)

نویسندگان
doi
چکیده

در مالیه بین ­ الملل نرخ واقعی ارز از اهمیت ویژه ­ ای بر خ وردار است و از این رو جای تعجب ندارد که تا این اندازه بر روی بدست آ وردن عوامل م ؤ ثر این متغیر در بلند ­ مدت و کوتاه ­ مدت توجه زیادی شده است. در این زمینه بعضی از اقتصاد ­ دانان از جمله (2000) Jahanara, (1997) Chinn and Johnston در مورد اثرات بهره ­ وری بخشی و شوک ­ های تقاضا بر نرخ واقعی ارز بر روی داده ­ های آماری کشورهای ( OECD ) و گروه هفت کار کردند که نتایج حاکی از ارتباط بلند ­ مدت بین این متغیرها با نرخ واقعی ارز می ­ باشد. در این مقاله اثرات بهره ­ وری نسبی بخش ­ های تجاری و غیر ­ تجاری و شوک ­ های تقاضا بر ­ روی نرخ واقعی ارز با استفاده از تکنیک همگرایی ج وهانسون و داده ­ های آمارهای بین ­ المللی طی دوره (13 78- 1345 ) مورد بررسی قرار گرفته است که نتایج حاصله از رابطه بلند ­ مدت و همگرا بین نرخ واقعی ارز و بهره ­ وری نسبی تجاری و غیر ­ تجاری و شوک ­ های تقاضا می ­ باشد. ازآنجایی که کشور ایران به درآمدهای حاصل از ن ف ت متکی است در آ مدهای ن ف ت نیز به عنوان یک عامل م ؤ ثر بر روی نرخ واقعی ارز در این الگو وارد شده که نتایج حاکی از رابطه مثبت بین درآمدهای نفتی و نرخ واقعی ارز است. نتایج حاصله از رگرسیون بیانگر رابطه نزولی بین متغیرهای الگو و بهره ­ وری نسبی بخش ­ ها مخصوصا ً بعد از انقلاب اسلامی می ­ باشند لذا، پیشنهاد می ­ گردد دولت باید شرایط اقتصادی را فراهم کند که سرمایه ­ گذاری داخلی و خارجی تشویق شود که این امر موجب کاراتر شدن تولید و بالا رفتن سطح بهره ­ وری بخش ­ ها می ­ گردد که در پی آن ارزش واقعی پول کشور افزایش یا نرخ واقعی ارز کاهش می ­ یابد. همچنین پیشنهاد می ­ شود بانک مرکزی ب ه­ طور مستقل عمل نماید تا سیاست ­ های پولی با نظم بیشتری اتخاذ گردیده و قیمت ­ ها از ثبات لازم برخوردار شوند و در پی آن تخصیص منابع ب ه­ طور کاراتر صورت می ­ گیرد که این امر افزایش بهره ­ وری و ارزش واقعی پول را به دنبال خواهد داشت .