فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مروری بر تحولات اقتصادی کشور طی دهه اخیر حکایت از آن دارد که اقتصاد ایران پیوسته در معرض انبساط ­ های پولی و به تعبیری شوک ­ های پولی قرار داشته است. اگر چه پیوسته در این مدت، کنترل نقدینگی یکی از اهداف مدون در برنامه‌های ادواری کشور بوده است اما ساختار بودجه‌ای کشور و وابستگی شدید آن به نفت باعث شده است که دولت در مقاطع زمانی مختلف ناگزیر به افزایش پایه پولی گردد. افزایش حجم پول در اقتصاد همان­گونه که در متون اقتصادی نیز آمده است می‌تواند اثرات مختلفی در بخش­های اسمی و واقعی در پی‌داشته باشد. مقاله حاضر به صورت موردی به بررسی این موضوع می­پردازد. بدین منظور از بخش اسمی اثر افزایش حجم پول بر نرخ ارز اسمی و از بخش واقعی اثر شوک­های پولی بر عملکرد (تراز) تجاری (که به صورت نسبت ارزش صادرات به واردات تعریف شده است) مورد بررسی قرار می­گیرد. از آنجا که اثر شوک­های پولی بر متغیرهای اسمی در کوتاه ­ مدت مشخص می‌گردد و به تعبیری ماهیت کوتاه ­ مدت دارد و اثر این شوک­ها متقابلاً بر بخش واقعی زمان‌بر بوده و به صورت نسبی بلند ­ مدت می‌باشد؛ بنابراین سعی شده است با توجه به مبانی نظری موجود، از مدل­هایی استفاده شود که این تفاوتها ملحوظ گردند. نتایج حکایت از آن دارد که شوک­های پولی به خوبی نرخ ارز اسمی را متأثر می‌سازند به گونه‌ای عکس‌العمل نرخ ارز در مقابل یک انبساط پولی غیر منتظره به صورت جهش بازگشت کننده نرخ ارز [1] ظاهر می‌شود و در بلند ­ مدت انبساط پولی باعث کسری اولیه و سپس مازاد تراز تجاری می‌شود. این مطالعه در قالب داده‌های فصلی برای دوره بیست ساله (حدوداً هشتاد مشاهده) صورت گرفته است. نتایج این مطالعه ضرورت انضباط پولی دولت را خاطر نشان ساخته و این موضوع در قالب توصیه‌های سیاسی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. 1- Overshooting