الگوی فضایی رفتار گردشگران در مقصدهای گردشگری تحلیلی بر چیدمان فضایی حرکتهای بازدیدکنندگان در محدودۀ بافت تاریخی شهر یزد
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی گردشگری دانشگاه خوارزمی، تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه خوارزمی، تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jtd.2021.291264.2375چکیده
در چند دهۀ اخیر، محققان بر تشریح رفتار فضایی تحرک گردشگران در مقصدهای شهری تأکید داشتهاند، بهگونهای که دستیابی به استراتژیهای بهینه برای توسعۀ گردشگری شهری نیازمند شناخت قاعدۀ معمول میان رفتار کاربران و فضای مقصدهای گردشگری است. هدف از این مطالعه شناسایی الگوی رفتار فضایی بازدیدکنندگان بهمنظور توسعۀ گردشگری در بافت تاریخی یزد است. در این پژوهش کاربردی، با روش توصیفی ـ تحلیلی، تحرکات بازدیدکنندگان در مجموعۀ بافت تاریخی شهر یزد ارزیابی شده است. به این منظور، از مجموع جامعۀ آماری سالانۀ گردشگران شهر یزد، با استفاده از روش کوکران، 360 گردشگر در محدودۀ بافت تاریخی شهر یزد تصادفی انتخاب و اطلاعات با روش پرسشنامههای مصاحبهای و سیستم اطلاعات جغرافیایی GISجمعآوری شدند. در مرحلۀ تجزیهوتحلیل، از آزمونهای تیدو نمونۀ مستقل، آنالیز واریانس یکطرفه، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی در نرمافزار SPSS بهره گرفته شد. درنهایت، تحلیل الگوی فضایی تحرک بازدیدکنندگان در نقشههای شناختی آنان با روش چیدمان فضایی AGRAPH انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که شاخص میزان درآمد، ویژگیهای سفر گردشگران از نظر ویژگیهای فردی گردشگران؛ شاخص الگوی تحرک و ویژگیهای فیزیکی مقصد و شاخص شدت پراکنش جاذبهها/فعالیتها بیشترین تأثیر را در تحرک فضایی بازدیدکنندگان بافت تاریخی شهر یزد داشتهاند. درنهایت، با توجه به نقشههای شناختی بازدیدکنندگان، هفت الگوی رفتار جابهجایی فضایی در مقصد شناسایی شد. براساس الگوی نهایی، گره مجموعۀ امیرچخماق بهترین شرایط را در بافت تاریخی شهر یزد دارد.