فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف:: پویایی مدارس ابتدایی ابزاری مهم برای بالا بردن سطح توانمندی و ارتقای آموزشی از اهمیت به سزایی برخورداراست. بنابراین آموزش‌وپرورش باید نقش سازشی موجود را به نقش زایشی تغییر داده و برای هریک از دانش‌آموزان شرایط و موقعیت­های پویا فراهم کند و محیط آموزشی را به نحوی مطلوب کنترل کرده تا به سهولت دسترسی به اطلاعات تازه، تسریع در کارها، تغییرات و بهبود مستمر داشته و درنهایت به برآورده شدن انتظارات جدید دانش­آموزان بینجامد. این پژوهش باهدف طراحی الگوی مدرسه پویا، با استفاده از پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی متوالی انجام‌شده است. روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی- پیمایشی مبتنی بر رویکرد ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی (مدل توسعه تاکسونومی یا طبقه‌بندی) است. در مرحله اول از روش کیفی مبتنی بر داده ها (داده بنیاد) و تکنیک مصاحبه برای ساخت مدل استفاده شده است. منابع گردآوری داده ها در این بخش شامل مصاحبه نیمه­ساختار یافته تاحد اشباع نظری (با 15 نفر) بوده که به داده های متنی تبدیل شده و پس از آن کدگذاری متن با استفاده از این داده­ها صورت گرفت و به شناسایی مؤلفه­های مدرسه پویا در مدارس ابتدایی و ارائة الگو پرداخته شد. نتایج بخش کیفی، بر اساس ابزار اندازه گیری طبق مؤلفه­های شناسایی شده در قالب پرسشنامه  52 سؤالی طراحی گردیده و روایی صوری و محتوایی آن با استفاده از نظر متخصصان تأیید گردید و در نهایت به ضریب پایایی 96% رسید. برای برآورد اعتبار الگوی ارائه شده از مدل­یابی معادلات ساختاری استفاده شد. جامعه­ی آماری در بخش کمی اساتید مدیریت آموزشی دانشگاه فرهنگیان و مدیران و معلمان فعال در آموزش ابتدایی و مدارس ابتدایی که مجری طرح مدرسه پویا در مدارس شهر تهران به تعداد 600 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای بر اساس جدول کرجسی و مورگان 230 نفر تعیین شدند و  برای تحلیل داده های کمی از نرم افزار Amos  استفاده شد. در بخش کیفی تعداد 15 نفر از صاحب‌نظران و مطلعین در دو حوزه پویایی مدرسه و مدارس ابتدایی به صورت هدفمند و با استفاده از روش گلوله برفی انتخاب شدند و  برای تحلیل داده های کیفی از نرم افزار Atlas.Ti استفاده شد. یافته‌ها: نتایج  حاصل از تحلیل داده های بخش کیفی و کمی نشان داد که الگوی مدرسه پویا دارای 6 مقوله (عامل) اصلی است.  عامل انسانی شامل (16 مقوله فرعی یا مولفه) عامل ساختاری شامل(7 مولفه) عامل فرآیندی شامل ( 5 مولفه) عامل محیطی شامل( 9 مولفه)  عامل فرهنگی شامل (5 مولفه) و عامل پویایی مدرسه  شامل (10 مولفه) می باشند. بحث و نتیجه­ گیری: : مدرسه پویا بر حسب ویژگی های تشکیل دهنده، دانش‌آموز محور، فناوری محور، تغییر محور، سازگار، پاسخگو، نوآور، انعطاف‌پذیر، چابک، رقابتی، پیچیده، بهبود مستمر و پژوهش محور است. این ویژگی­ها در نتیجه ارتباط متقابل عوامل و مولفه های پویایی در مدرسه شکل می گیرند و وجود این ویژگی­ها موید ارتباط موثر ابعاد و مولفه و شکل گرفتن مدرسه پویا می باشند.