سناریوهای محتمل جمهوری اسلامی ایران در دوران ریاست جمهوری ترامپ در افق 1408

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم شناختی – تحلیلی دانشکده علوم و فنون فارابی

doi
10.22034/amn.2026.400
چکیده

روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات‌متحده آمریکا طی دهه‌های گذشته همواره یکی از پیچیده‌ترین و چالش‌برانگیزترین محورهای سیاست بین‌المللی؛ به‌ویژه پس از بروز جنگ 12 روزه برای ج.ا.ا بوده است؛ ازاین‌رو نیاز است راهبردپردازان ج.ا.ا با سناریوهای احتمالی واقف باشند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی اکتشافی است که بر پایه روش سناریونویسی با رویکرد کمی انجام شده است. جامعه خبرگان پژوهش 10 نفر از اساتید دانشگاه‌های نیروهای مسلح، فرماندهان و مدیران در مشاغل راهبردی جزء دو گروه کارشناسی (سناریونویسی) و راهبری است. شیوه‌های گردآوری اطلاعات و روش تجزیه‌وتحلیل، بررسی کتابخانه‌ای علمی و تخصصی و بهره‌گیری از روش مصاحبه با خبرگان بوده است. سناریوهای محتمل تدوین‌شده از بین چندین سناریو با عناوین «بازگشت به وضعیت پیش از جنگ 12 روزه با تغییرات محدود» (خوش‌بینانه). «تشدید تنش‌ها و افزایش فشارها» (بدبینانه). «حمله مجدد به زیرساخت‌های حیاتی و حساس کشور و جنگ» (فاجعه‌آمیز) و «بازگشت مجدد به مذاکره و بهبود روابط» (معجزه‌آسا) ترسیم شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد سناریوی (بازگشت مجدد به مذاکره و بهبود روابط) در اولویت اول، سناریوی (بازگشت به وضعیت پیش از جنگ 12 روزه با تغییرات محدود) اولویت دوم، سناریوی (تشدید تنش‌ها و افزایش فشارها) اولویت سوم و سناریوی (حمله مجدد به زیرساخت‌های حیاتی و حساس کشور و جنگ) در اولویت چهارم میزان اثرگذاری، نفوذ و مداخله راهبردپردازان ج.ا.ایران قرار دارند.