توسعه فرهنگی و شاخص های کلان آموزشی آن در نظام فکری قرآن کریم با رویکرد دلالتپژوهی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران.
2 دکتری مدرسی معارف دانشگاه شیراز،شیراز،ایران.
3 استادیار پژوهشی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران.
doi
10.30495/jedu.2023.24709.4936چکیده
مقدمه و هدف: شاخصها داده هایی برای تجزیه، تحلیل و سنجش دقیق خطّ مشی در توسعه ی فرهنگی و آموزشی است. این دادهها در هر جامعه ای باید مطابق با هویت تاریخی و دینی درون آن جامعه تدوین گردد. از همین رو در جوامع توحیدی(:اسلامی) قرآن به عنوان یک منبع لایزال، جامع ترین و غنی ترین نظام فکری برای استخراج دلالتهای آموزشی و تعیین شاخصهای توسعه فرهنگی است روش شناسی پژوهش: این پژوهش با مرور آیات و بررسی نظام فکری و مفهومیِ قرآن مبتنی بر روش دلالت پژوهی برایشی، به استخراج و سهم یاریِ آیات مرتبط با خطّ مشی گذاری آموزش پرداخته و پس از سهم یاری با کدگذاری و تحلیل دالها، به دلالتهای کلان سیاستی آموزشی در تحقق پیشرفت و توسعه فرهنگی دست یافته است. یافته ها: از منظر قرآن انسان خلیفه الله، موجودی کرامت یافته و در بهترین صورت و قالب آفریده شده است و دارای دوساحت مادی و معنوی است. توسعه فرهنگی و آموزشی موجب آرامشی است که هم سویه دنیایی و هم رویکرد آن جهانی و آخرتی دارد. قرآنکریم شاخصهای کلان آموزشی در تحقق توسعهی فرهنگی مطلوب را با دالهایی چون، رشد و ارتقاء فردی و اجتماعی بر محور تقوی، عقلانیت و خرد ورزی، توجه به سنن الهی در نظام هستی، عدالت و برخورداری آحاد جامعه از آموزش، شایسته سالاری در مدیریت آموزشی و نظم ترسیم می کند. بحث و نتیجه گیری: سخن از توسعه فرهنگی و شاخص های آموزشی به معنای عدم توجه به رفاه اقتصادی و معیشتی مردم نیست بلکه تامین معیشت مردم ابزاری برای وصول به قرب الهی و بندگی خداوند در سایه حیات طیبه است.