جایگاه ارزشهای میراثِ نظامی در حفاظت و گردشگری مجموعهٔ قزاقخانه و میدان مشق تهران از دیدگاه دانشجویان دانشگاه هنر در پردیس باغ ملی
نویسندگان
1 پژوهشگر و دانشجوی دورۀ دکتری مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی، دانشگاه هنر، تهران، تهران، ایران
2 دانشیار دانشگاه هنر، تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2021.285687.2344چکیده
پذیرش رسمی میراث نظامی بهمنزلۀ شاخهای از میراث فرهنگی و لزوم حفاظت از ساختارهای یکپارچه با بستر فرهنگی ـ اجتماعیِ آن درپی بنیانگذاری کمیتۀ علمی بینالمللی ایکوموس در استحکامات دفاعی و میراث نظامی انجام شد. اثربخشی حفاظت از میراث فرهنگی بهطور عام و میراث نظامی بهطور خاص به ایجاد دانش و بینش اجتماعی دربارۀ ارزشهای میراثی وابسته است که متعاقباً میتواند به ارتقای کیفیت گردشگریِ میراث نظامی بینجامد. بر این اساس، تلاش پژوهشِ کیفی حاضر[1] بر این بوده است که در گام نخست، با رویکردی توصیفی ـ اکتشافی و با استناد به روش تفسیری ـ تاریخی، تحولات کالبدی ـ معنایی را بررسی و ارزشهای عینی و محتوایی مترتب بر مجموعۀ قزاقخانه و میدان مشق تهران را بهمنزلۀ یکی از مهمترین مصادیق میراثِ نظامی مدرن در ایران بازشناسی کند و متعاقباً کیفیت حفاظت از این ارزشها را بهشیوۀ نگرشسنجی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه هنر پردیس باغ ملی تهران، بهمنزلۀ گروهی مطرح در گردشگری این مجموعه، ارزیابی کند. یافتههای پژوهش ازطرفی حکایت از تثبیت جایگاه این مجموعه بهمنزلۀ فضایی میراثی ـ نظامی در میان مخاطبان و گردشگران میکند و از طرف دیگر کیفیت شناخت و ادراک آنان از نظام ارزشی مترتب بر این مجموعۀ تاریخی و همچنین آگاهی ایشان از اقدامات حفاظتی آن را در سطح متوسطِ روبهپایین ارزیابی میکند. با تعمیم این نتایج میتوان دریافت که تدوین و اجرای راهکارهایی، بهمنظور بالا بردن آگاهی ذیمدخلان از ارزشهای مرتبط به گونههای متنوع میراث نظامی، گامی مؤثر در حفاظت از این مجموعه و ارتقای کیفیت گردشگری آن است.
