الگوی گردشگری خلاق مبتنی بر رویکرد بازآفرینی فرهنگمحور با تأکید بر ایدۀ شهر خلاق
نویسندگان
1 استادیار،گروه شهرسازی، دانشکده معماری وشهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران؛
2 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری وشهرسازی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران؛
3 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری وشهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
4 استاد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛
doi
10.22034/jtd.2021.240128.2087چکیده
حفاظت و توسعۀ هم زمان بافت تاریخی شهر خلاق سنندج نیاز به خوانش و رمزگشایی لایههای گوناگون متن آن دارد تا خلاقیت و فرهنگ، بهمنزلۀ نیروهای توسعه و محرکۀ اقتصادی، پیشرفت اجتماعی، فرهنگی و سرمایههای انسانی، در بستر مکان خلاق خود سبب تحقق توسعۀ گردشگری خلاق شوند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در الگوی گردشگری خلاق مبتنی بر رویکرد بازآفرینی فرهنگمحور در بافت تاریخی شهر خلاق سنندج است. این پژوهش از نوع کاربردی و براساس روش ترکیبی (اکتشافی و توصیفی ـ پیمایشی) است. روش جمعآوری دادهها کتابخانهای و میدانی است. در بخش اول پژوهش، دیدگاه جامعۀ آماری شامل خبرگان حوزۀ پژوهش، یعنی بافت تاریخی شهر خلاق سنندج، با روش کیفی و نمونهگیری هدفمند بررسی شد. اطلاعات به کمک روش تحلیل موضوعی و با مصاحبههای عمیق و نیمهساختاریافته گردآوری و مضمونها و مقولههای اثرگذار در بازآفرینی فرهنگمحور شناسایی شدند. در بخش دوم پژوهش، با روش کمّی و غربالگری، عوامل شناساییشده با روش دلفی فازی بررسی و سپس با روش تحلیل عامل تأییدی تحلیل شدند. هفت مضمون فضایی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، انسانی، ساختاری و نهادی و 27 مقوله از پژوهش شناسایی شدند و الگوی گردشگری خلاق مبتنی بر رویکرد بازآفرینی فرهنگمحور ارائه شد. الگوی گردشگری خلاق میتواند، با بهرهگیری از تمرکز فرهنگی بر ظرفیت بالقوۀ فرایندهای خلاق در بافت تاریخی شهر خلاق سنندج، سبب رشد اقتصاد خلاق شود و امکان مشارکت بین گردشگران و ساکنان را فراهم آورد