اولویت‌بندی موانع پیاده‌سازی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان در صنعت ساخت ایران

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران .

2 دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران .

doi
10.22060/ceej.2021.19093.7066
چکیده

همزمان با گسترش کاربرد جهانی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (Building Information Modeling) در صنعت ساخت و آشکار شدن مزایای این رویکرد بر همگان، به‌کارگیری این شیوه نوین در بسیاری از کشورها از جمله ایران با موانع فراوانی رو ‌به ‌روست. بدین سبب، یکی از اقداماتی که در راستای افزایش پذیرش و پیاده‌سازی این رویکرد نوین در ایران ضروری تلقی می‌شود، بررسی موانع و چالش‌های پیشِ روی آن است. در این مقاله، ابتدا پیشینه تحقیق مورد بررسی قرار گرفت و موانع پیاده­سازی BIM شناسایی و دسته­بندی گردید. سپس با استفاده از پرسش‌نامه، میزان اهمیت موانع و چالش‌ها از دیدگاه متخصصان سنجیده شد. تحلیل اطلاعات گردآوری شده با کمک رتبه‌بندی کندال نشان داد که مهم‌ترین چالش‌ها و موانعی که پیش روی پذیرش و پیاده‌سازی BIM در صنعت ساخت ایران قرار دارند، به ترتیب عبارتند از: فقدان سیاست‌گذاری و نقشه راه در سازمان، عدم آگاهی و حمایت مدیریت ارشد از BIM، آماده نبودن صنعت ساخت، فقدان توجه به جنبه‌های مختلف BIM در قراردادهای کنونی و فقدان راهنماها و استانداردهای کاربردی. همچنین، متولیان رفع این موانع و چالش‌ها در چهار سطح تصمیم‌‌گیری (1) دولت، (2) انجمن‌ها و اصناف، (3) سازمان و (4) بین‌سازمانی شناسایی شدند. در پرسش‌نامه مذکور میزان مسئولیت هر یک از سطوح در مقابل رفع موانع نیز ارزیابی شد و با استفاده از روش تحلیل ریسک، اولویت­بندی موانع و چالش‌ها برای سطوح مختلف تصمیم‌گیری مشخص گردید. بر این اساس، موانع "پیاده‌سازی BIM نیازمند تغییر در رویه‌های قانونی است"، "فقدان راهنماها و استانداردهای کاربردی"، "عدم آگاهی و حمایت مدیریت ارشد" و "مشارکت ضعیف بین مشاور و پیمانکار" به ترتیب پر اهمیت‌ترین موانع در سطوح دولت، انجمن‌ها و اصناف، سازمان و بین‌سازمانی شناخته شدند.