مطالعه آزمایشگاهی بررسی اثر تراکم و نوع بارگذاری بر روی رفتار روانگرایی ماسه‌ها تحت بارگذاری نامنظم زلزله

نویسندگان

1 واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2019.16278.6175
چکیده

آزمایش‌های سه ‌محوری سیکلی به‌ منظور بررسی پتانسیل روانگرایی خاک‌ها به‌ صورت گسترده‌ای در تحقیقات آزمایشگاهی استفاده می‌شوند. هنگامی ‌که یک نمونه ماسۀ سست تحت بارگذاری برشی تناوبی قرار می‌گیرد، تمایل به متراکم‌تر شدن دارد و در صورت عدم امکان زهکشی باعث ایجاد فشار آب حفره‌ای و در نتیجۀ آن کاهش تنش مؤثر می‌شود. این پژوهش به‌ تفصیل رفتار روانگرایی ماسۀ اشباع با تراکم 30، ۵۰ و ۷۰ درصد را با استفاده از دستگاه سه ‌محوری سیکلی تحت بارگذاری نامنظم زلزله مورد مطالعه قرار می‌دهد. در این آزمایش‌ها از ماسۀ شمارۀ ۱۶۱ فیروزکوه و داده‌های ثبت ‌شده از زلزلۀ ۱۹۹۹ چی‌چی تایوان در ایستگاه‌های مختلف، استفاده ‌شده است. داده‌های لرزه‌ای از نظر ظاهری به دو دستۀ شوکی و لرزشی تقسیم‌ شده‌اند تا اثر اِعمال هر کدام از این دو دسته بارگذاری بر رفتار روانگرایی نمونه‌های ساخته ‌شده از ماسۀ فیروزکوه بررسی شود. همچنین به ‌منظور مقایسۀ این نتایج با مطالعات پیشین، تعدادی آزمایش سه ‌محوری سیکلی با بارگذاری سیکلی هارمونیک سینوسی و در تراکم‌های مختلف 30، 50 و 70 درصد نیز انجام شده است. نتایج آزمایش‌های سه ‌محوری سیکلی انجام ‌شده در شرایط بارگذاری نامنظم، وابستگی اضافه ‌فشار آب حفره‌ای و مقاومت روانگرایی را به تراکم نسبی نمونه‌های ماسه‌ای نشان می‌دهد. همچنین با افزایش مدت ‌زمان مؤثر رکورد در یک PGA یکسان رکوردهای لرزشی پتانسیل روانگرایی بیشتری نسبت به رکوردهای شوکی دارند.