ارزیابی و رتبه‏‌بندی استان‏‌های کشور برای گردشگری پرندگان در مقصدهای تالابی

نویسندگان

1 استادیاردانشگاه تهران

2 رییس اداره تحقیقات بازار/شرکت ارتباطات زیرساخت

3 استاد دانشگاه تهران

doi
10.22034/jtd.2021.230102.2123
چکیده

ایران به لحاظ تعداد کل گونه‌‏ها و گونه‏‌های بومی با برخی کشورها قابل مقایسه نیست. لیکن تنوع بومگانی آن، که متأثر از سه منطقۀ زیست ‏جغرافیایی کلان جهان (پالئارکتیک، آفریکن، اورینتال) است، در تمام فصول جاذبه‌‏هایی را برای پرنده‏‌نگرانی از سراسر جهان فراهم می‌‏آورد. بیشترین گونه‏‌ها را در ایران پرندگان متکی به تالاب‏‌ها تشکیل می‏‌دهند و با توسعۀ گردشگری پرندگان، همسو با اهداف توسعۀ پایدار، می‏توان در حفاظت از تالاب‏‌ها و درآمدزایی برای جامعۀ محلی نیز مؤثر بود. در ایران، 41 نوع از 42 نوع تالاب مشخص‌‏شده در کنوانسیون رامسر، 105 زیستگاه مهم پرندگان از 391 زیستگاه خاورمیانه و 555 گونه پرنده یافت می‌شود که نشان‌‏دهندۀ ظرفیت توسعۀ این نوع گردشگری است. هدف از این پژوهش ظرفیت‌‏سنجی گردشگری پرندگان در محدودۀ جغرافیایی کشور ایران از راه شناسایی عوامل مؤثر در انتخاب مقصد گردشگری پرندگان و وزن دهی و  رتبه بندی و تهیۀ نقشه‌‏های پهنه‌‏بندی است. وزن‏‌دهی معیارهای انتخاب مقصد با روش سوآرا و رتبه‌‏بندی مقاصد با فن تاپسیس انجام شده است. در رتبه‌‏بندی براساس عامل اهمیت گونه‌ه‏ای، استان‏‌های گلستان، گیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، فارس، هرمزگان و خوزستان، براساس عامل تنوع گونه‌ه‏ای، خوزستان، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، فارس، مازندران، گلستان و تهران، براساس عامل دسترسی به زیستگاه‌‏های تالابی، آذربایجان غربی و هرمزگان، براساس عامل اهمیت دسترسی به راهنماهای محلی پرنده‌‏نگری، تهران، کردستان، آذربایجان غربی و بوشهر و مجموع عوامل مؤثر در انتخاب مقصد، آذربایجان غربی و هرمزگان بالاترین رتبه را داشتند.