ارزیابی و رتبهبندی استانهای کشور برای گردشگری پرندگان در مقصدهای تالابی
نویسندگان
1 استادیاردانشگاه تهران
2 رییس اداره تحقیقات بازار/شرکت ارتباطات زیرساخت
3 استاد دانشگاه تهران
doi
10.22034/jtd.2021.230102.2123چکیده
ایران به لحاظ تعداد کل گونهها و گونههای بومی با برخی کشورها قابل مقایسه نیست. لیکن تنوع بومگانی آن، که متأثر از سه منطقۀ زیست جغرافیایی کلان جهان (پالئارکتیک، آفریکن، اورینتال) است، در تمام فصول جاذبههایی را برای پرندهنگرانی از سراسر جهان فراهم میآورد. بیشترین گونهها را در ایران پرندگان متکی به تالابها تشکیل میدهند و با توسعۀ گردشگری پرندگان، همسو با اهداف توسعۀ پایدار، میتوان در حفاظت از تالابها و درآمدزایی برای جامعۀ محلی نیز مؤثر بود. در ایران، 41 نوع از 42 نوع تالاب مشخصشده در کنوانسیون رامسر، 105 زیستگاه مهم پرندگان از 391 زیستگاه خاورمیانه و 555 گونه پرنده یافت میشود که نشاندهندۀ ظرفیت توسعۀ این نوع گردشگری است. هدف از این پژوهش ظرفیتسنجی گردشگری پرندگان در محدودۀ جغرافیایی کشور ایران از راه شناسایی عوامل مؤثر در انتخاب مقصد گردشگری پرندگان و وزن دهی و رتبه بندی و تهیۀ نقشههای پهنهبندی است. وزندهی معیارهای انتخاب مقصد با روش سوآرا و رتبهبندی مقاصد با فن تاپسیس انجام شده است. در رتبهبندی براساس عامل اهمیت گونههای، استانهای گلستان، گیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، فارس، هرمزگان و خوزستان، براساس عامل تنوع گونههای، خوزستان، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، فارس، مازندران، گلستان و تهران، براساس عامل دسترسی به زیستگاههای تالابی، آذربایجان غربی و هرمزگان، براساس عامل اهمیت دسترسی به راهنماهای محلی پرندهنگری، تهران، کردستان، آذربایجان غربی و بوشهر و مجموع عوامل مؤثر در انتخاب مقصد، آذربایجان غربی و هرمزگان بالاترین رتبه را داشتند.