تعیین‌کننده‌های خستگی عاطفی معلمان: فراترکیب

نویسندگان

1 گروه روانشناسی تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران

doi
10.48310/pma.2024.13622.3953
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی تعیین‌کننده‌های خستگی عاطفی معلمان در شواهد تجربی 2020 الی 2023 انجام شد. نوع مطالعه کاربردی و کیفی بود و از روش فراترکیب استفاده شد. حوزه بررسی مقالات پژوهشی بین سال‌های 2020 الی 2023 بود. با استفاده از رویکرد هدفمند و تا رسیدن به اشباع و بهره‌گیری از نگرش یکپارچه‌سازی و مدل سندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) 140مقاله گزینش و پس از معیار‌های ارزیابی 44 مقاله نهایی انتخاب شد. داده‌های کیفی در قالب مقولات، مفاهیم و کد‌ها تحلیل و پیاده‌سازی شدند. نتایج نشان داد تعیین‌کننده‌های روانشناختی (ابعاد شناختی، هیجانی، رفتاری و شخصیتی)، تعیین‌کننده‌های شغلی (ابعاد مرتبط با کار، محیط کار، دانش آموز و جوروانشناختی)، تعیین‌کننده‌های خانوادگی (همسر، جوخانواده، وظایف خانوادگی)، تعیین‌کننده‌های بافت آموزشی (جومدرسه، دانش آموز، همکاران، درس) تعیین‌کننده‌های اجتماعی (ابعاد جامعه، وابسته به دیگران) تعیین‌کننده‌های محافظتی (مراقبت کننده های اجتماعی، روانشناختی، شغلی و شخصیتی) تعیین‌کننده‌های خستگی عاطفی معلمان در شواهد تجربی بود. همسو با یافته های تحقیق می توان نتیجه گرفت مجموعه عوامل روانشناختی، شغلی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی و محافظتی به عنوان تعیین کننده های خستگی عاطفی معلمان در شواهد تجربی شناسایی شده اند. که لزوم برنامه ریزی های موثر جهت کاهش عوامل افزایش دهنده خستگی عاطفی و تقویت عوامل کاهنده خستگی عاطفی معلمان واقع بینانه به نظر می رسد.