برنامه ریزی توسعه گردشگری روستایی مبتنی بر اکوتوریسم پایدار مورد پژوهی ناحیه کجور در استان مازندران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی منطقهای، دانشگاه علم وصنعت ایران، تهران، ایران
2 دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jtd.2021.263523.2217چکیده
وجود ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی و وجود مناطق بکر اکوتوریستی در نواحی روستایی زمینۀ بسیار مطلوبی را برای توسعۀ گردشگری در این مناطق فراهم میکند. در ایران نیز، با توجه به وجود مناطق وسیع روستایی با جاذبههای طبیعی و تاریخی ـ فرهنگی متعدد، گردشگری میتواند راهکاری برای توسعه و احیای این مناطق درنظر گرفته شود. یکی از مناطقی که دارای ظرفیت مناسب در زمینۀ گردشگری روستایی و اکوتوریسم است، ناحیۀ کجور در استان مازندران است. پژوهش حاضر درنظر دارد، با بررسی و شناخت زمینههای اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و کالبدی و همچنین وضعیت کنونی گردشگری در این ناحیه، برنامهریزی مناسبی را با هدف توسعۀ گردشگری روستایی مبتنی بر اکوتوریسم پایدار ارائه کند. جامعۀ آماری در این پژوهش روستاییان، گردشگران و مسئولان و متخصصاناند و روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانهای و میدانی است. در این مطالعه، با استفاده از مدل سوات (SWOT)، فهرستی از نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصتها و تهدیدها شناسایی شدند. در ادامه، برای رفع یا کاهش نقاط ضعف و تهدیدها و تقویت و بهبود نقاط قوت و فرصتها، براساس فرایند برنامهریزی راهبردی، بیانیۀ چشمانداز تنظیم شد و اهدافی تعیین و سپس راهبردها و سیاستهای مناسبی برای دستیابی به این اهداف تدوین شدند. درنهایت نیز، برنامههای اقدام، در دو سطح خرد و کلان، بهمنظور توسعۀ گردشگری روستایی ناحیۀ کجور با تکیه بر اکوتوریسم پایدار پیشنهاد شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهند ناحیۀ کجور ظرفیت ویژهای برای توسعۀ گردشگری روستایی و اکوتوریسم دارد و با برنامهریزی مناسب میتواند در آینده ناحیهای نمونه در گردشگری باشد. بدینمنظور، استفاده از مشارکت جامعۀ محلی، حمایت مسئولان و سازمانهای مرتبط با گردشگری روستایی ناحیه، بهبود امکانات محیطی و کالبدی و همچنین سرمایهگذاری بخش خصوصی ضروری است.
