تعیین کیفیت آب‌های زیرزمینی با استفاده از یک سیستم GIS-AHP مبنا و مقایسه آن با دیاگرام ویلکوکس (مطالعه موردی دشت رفسنجان)

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران و نقشه برداری، دانشگاه تحصیالت تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.

3 دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، یاران .

doi
10.22060/ceej.2021.18764.6954
چکیده

تعیین کیفیت آب‌های زیرزمینی با توجه به ضرورت استفاده از آن‌ها در مصارف شرب، کشاورزی و صنعت، یک امر ضروری به شمار می‌رود. دشت رفسنجان به علت وجود باغات پسته یکی از اقتصادی­ترین دشت­های کشور محسوب می­شود. بنابراین مدیریت صحیح و مطالعات دقیق آب­های زیرزمینی در این دشت امری ضروری است. تحقیق حاضر در جهت ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت رفسنجان با کاربرد کشاورزی انجام شده است. در مرحله اول پس از انتخاب پارامترهای ارزیابی کیفیت آب، وزن­دهی به روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) انجام شده و سپس با استفاده از سیستم­ اطلاعات جغرافیایی (GIS) کیفیت آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه با توجه به طبقه‌بندی کیفیت آب آبیاری دانشگاه کالیفرنیا تعیین شد. با توجه به نتایج حاصل از پهنه‌بندی نهایی کیفیت آب زیرزمینی، حدود 1/6 درصد از منطقه مورد مطالعه دارای آب‌هایی با کیفیت خیلی خوب، 20 درصد دارای کیفیت متوسط، 52/7 دارای کیفیت نامناسب و 25/7 دارای کیفیت خیلی بدی می‌باشند. همچنین بر اساس تحلیل آماری دیاگرام ویلکوکس، آب 1/5 درصد از چاه­های منطقه دارای کیفیت خوب، 16/2 درصد دارای کیفیت متوسط و 60/2 درصد دارای کیفیت نامناسب می‌باشند. 22/1 درصد از چاه­ها نیز به دلیل کیفیت بسیار بد در دیاگرام جای نمی­گیرند. این پژوهش نشان داد که با به کارگیری یک روش‌ GIS-AHP مبنا، می‌توان این نوع داده را به صورت مکانی تجزیه و تحلیل کرد و نتایج متقن به‌دست آورد.