تبیین و ارائۀ مدل کارکرد و توسعۀ کیوتوریسم در گردشگری پایدار (مورد مطالعه: مجموعۀ شیخ صفی، شهر اردبیل)
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دکتری گردشگری، مدرس دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
10.22034/jtd.2021.247787.2130چکیده
کیوتوریسم فنّاوری مرتبط با کاربرد کیوآرکدها در فعالیتهای گردشگری است. در این فنّاوری، دادهها و اطلاعات لازم در خصوص جاذبههای گردشگری یک ناحیه در داخل کیوآرکدها ذخیره میشوند و گردشگران از طریق فنّاوریهای هوشمند از آنها استفاده میکنند. در سالهای گذشته، استفاده از فنّاوری در مکانهای مهم گردشگری کشور رواج یافته و مجموعۀ تاریخی بینالمللی شیخ صفی در شهر اردبیل، در دو سال گذشته، از کیوآکدها در داخل مجموعه استفاده کرده است. مسئلۀ مهم در این فنّاوری کارکردها و کیفیت طرح کیوتوریسم و پیامدهای آن در توسعۀ گردشگری و تبیین این تأثیرات در قالب چهارچوب و مدل است. بر همین اساس، هدف اصلی این پژوهش تدوین و ارائۀ مدلی برای تبیین کارکرد و تأثیرات کیوتوریسم بر مبنای توسعۀ گردشگری پایدار است. برای این منظور، ابتدا میزان رضایت گردشگران از مجموعه ویژگیها و بخشهای گوناگون طرح کیوتوریسم و میزان تأثیرات آن در 224 گردشگر ورودی به مجموعۀ شیخ صفی، از طریق آزمونهای آماری، ارزیابی شد و سپس با کمک مدل تحلیلی کیو براساس دیدگاه 15 تن از کارشناسان حوزۀ کیوتوریسم، الگوهای فکری شناسایی و تحلیل شدند و درنهایت، با تحلیل کیفی مجموعه اطلاعات حاصله، مدل پیشنهادی ارائه شد. مدل پیشنهادی شامل هشت مؤلفۀ اصلی یکپارچهسازی کیوتوریسم، ترکیب تورگردانی مجازی و حقیقی، فرهنگپذیری کیوتوریسم، تنوعسازی عملکرد کیوتوریسم، نفوذ کیوتوریسم در سیستم گردشگری، ارزیابی تطبیقی کیوتوریسم، ترکیب با دیگر فنّاوریها و تطبیق آن با حوزۀ نفوذ گردشگری است.
