مدل تصمیم‌گیری گراف برای تخصیص ریسک در قراردادهای طرح و ساخت، با استفاده از تئوری بازی‌ها

نویسندگان

1 دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2021.18789.6963
چکیده

توافق بر نحوه تخصیص ریسک‌ها شرط موفقیت پروژه شناخته می­شود. به دلیل برداشت­های متفاوت و منافع متضاد عوامل پروژه، مذاکرات تخصیص ریسک به منظور انتخاب تخصیص بهینه ریسک‌ها، فرآیندی دشوار و پر هزینه است. در این مقاله با مدل‌سازی مذاکرات تخصیص ریسک در چهارچوب تحلیل حل اختلاف بر مبنای تئوری بازی‌ها، یک رویکرد تصمیم‌گیری بر مبنای مدل گراف برای حل مذاکرات قراردادی و انتخاب تخصیص ریسک بهینه توسعه داده شده است. در این رویکرد، با تحلیل رفتار بازیگران و تصمیم‌ گیرندگان فرآیند تخصیص ریسک، اولویت‌های تصمیم­گیری ذی‌نفعان در قالب تحلیل هزینه-فایده هر تخصیص ریسک محاسبه شده و با پیش‌بینی حرکت‌های متقابل هر طرف برای کسب بیش‌ترین منافع یا فرار بیش‌ترین زیان، مدلی خاص برای دستیابی به تفاهم بین تصمیم‌ گیرندگان به منظور توافق بر انتخاب تخصیص بهینه ارائه می‌شود. مدل پیشنهادی در قالب یک برنامه نرم افزاری در محیط متلب پیاده‌سازی شده است و نتایج آن در یک پروژه موردی حوزه آب و نیرو مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. مقایسه نتایج مدل پیشنهادی با دیگر مدل‌های کمی تخصیص ریسک نشان می‌دهد که استفاده از تئوری بازی‌ها می‌تواند الگوی متعادل‌تری برای تخصیص ریسک‌ها ارائه دهد. مدل پیشنهادی این مزیت حیاتی را دارد که برخلاف مطالعات مشابه، صرفا عامل مسئول مدیریت ریسک را تعیین نمی‌کند بلکه اقدامات لازم برای رسیدن به تخصیص ریسک متعادل را بیان کرده و تبعات تصمیم را برای تصمیم‌ گیرنده روشن می‌نماید.