تحلیل پیچیدگی و پویایی ابعاد و مؤلفههای گردشگری پایدار از منظر اقتصادی با استفاده از الگوی تفسیری پویاییهای سیستم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گردشگری، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران
2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه اقتصاد، دانشگاه میبد، میبد، ایران.
doi
10.22034/jtd.2021.252380.2149چکیده
در پژوهشهای متعدد مبهمبودن مفهوم گردشگری پایدار یکی از موانع پیادهسازی آن بوده و بر بروزرسانی آن متناسب با مقتضیات زمان و مکان تأکید شده است؛ بنابراین هدف از پژوهش حاضر ارائۀ چارچوب و الگوی تفسیری گردشگری پایدار از منظر اقتصادی بوده است. ازاینرو با استفاده از مطالعات انجامشده و مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان (با روش نمونهگیری هدفمند تا رسیدن به اشباع) به تبیین ابعاد و مؤلفههای این مفهوم و سپس به تحلیل پیچیدگی و پویاییهای میان آنها پرداخته شده است. با بهرهگیری از تحلیل محتوا، چهار بعد اصلی شامل توزیع تأثیرات مثبت، افزایش درآمد، تابآوری مشاغل گردشگری و کنترل تأثیرات منفی در قالب 12 بعد فرعی و 41 شاخص تعیین شده است. همچنین تعریف جامعتری از مفهوم گردشگری پایدار ارائه شده است: نوعی گردشگری که ضمن کسب درآمد، بر توزیع ثروت بهدستآمده، کنترل آثار منفی و تابآوری مشاغل گردشگری نیز متمرکز است. سپس با استفاده از تفکر سیستمی، مدل مفهومی اقتصاد گردشگری پایدار، براساس روابط علّی و معلولی بین ابعاد اصلی و فرعی ترسیم شد که با اصلاح و تأیید خبرگان به اشباع رسید. الگوی پیشنهادی، با تأکید بر پیچیدگی و پویایی سیستم گردشگری، نشان میدهد که تغییر یک عامل در این سیستم در کل سیستم تأثیر میگذارد. همچنین یافتهها بیانگر لزوم اتخاذ نگاهی جامع و سیستمی به اقتصاد گردشگری پایدار و شبیهسازی و تحلیل حساسیت، قبل از اعمال هرگونه سیاستهای مداخلهای است.
