بررسی ‏تأثیر آموزش طبیعت‏ گردی در رفتار حمایت از حیوانات و رفتار حفاظت از محیط زیست دانش ‏آموزان

نویسندگان

1 دکتری علوم تربیتی، گروه علوم تربیتی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران

2 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران

doi
10.22034/jtd.2020.233942.2050
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی ‏تأثیر آموزش طبیعت‏گردی در رفتار حمایت از حیوانات و رفتار حفاظت از محیط زیست دانش‏آموزان پایۀ هشتم بوده است. این پژوهش، از نظر هدف و ماهیت، کاربردی و، از لحاظ نوع تحقیق، تجربی ـ شبه ‏آزمایشی بوده است که، در آن، از طرح پیش‏آزمون و پس‏آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل استفاده‏ شد. جامعۀ موردمطالعه همۀ دانش ‏آموزان پایۀ هشتم شهرستان اسفراین در سال تحصیلی 1398-1397 بودند. از بین نمونه‏هایی که نمرۀ پیش‏ آزمون آن‏ها کمتر از حد میانگین دو پرسش‏نامه بود، 60 نفر به روش نمونه‏ گیری تصادفی انتخاب شدند و 3۰ نفر در گروه آزمایش و 3۰ نفر در گروه گواه گمارش تصادفی شدند. دورۀ آموزش طبیعت‏ گردی با گروه آزمایش، طی یک ماه، در 10 جلسۀ آموزشی 60‏دقیقه‏ای، بر مبنای مؤلفه‏های طبیعت‏گردی انجام پذیرفت. ابزار جمع‏آوری اطلاعات پرسش‏نامه بود که برای متغیرهای رفتار حمایت از حیوانات، به‏ ترتیب، از پرسش‏نامۀ زَلِف و ایگِن (2015) و برای رفتار حفاظت از محیط زیست از پرسش‏نامۀ صالحی و قائمی ‏اصل (1392) استفاده شد. روایی صوری و محتوایی هر دو را استادان و خبرگان تأیید کردند و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ به ‏ترتیب 92/0 و 73/0 به‏دست آمد. سپس، به‏ منظور تحلیل داده ‏ها از آزمون کالموگروف ـ اسمیرنوف، آزمون لون (همگنی واریانس‏ها)، آزمون کوواریانس و آزمون تحلیل عاملی به کمک نسخۀ 22 نرم ‏افزار اِس‏پی‏اِس‏اِس (SPSS) استفاده ‏شد. یافته‏ ها نشان دادند که آموزش طبیعت‏ گردی در رفتار حمایت از حیوانات و رفتار حفاظت از محیط زیست دانش‏آموزان با سطح معناداری 000/0، که کمتر از 05/0 است، ‏تأثیر مستقیم و معنادار دارد. همچنین، نتایج یافته ‏های فرضیۀ فرعی اول و دوم نیز به ‏ترتیب نشان دادند که آموزش طبیعت ‏گردی در رفتار حمایت از حیوانات دانش ‏آموزان با سطح معناداری 013/0، که از 05/0 کوچک‏تر است، ‏تأثیر مستقیم و معنادار دارد و آموزش طبیعت‏ گردی در رفتار حفاظت از محیط زیست دانش ‏آموزان با سطح معناداری 007/0، که از 05/0 کوچک‏تر است، ‏تأثیر مستقیم و معنادار دارد.