فراتحلیل اثربخشی برنامه‌های آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی در ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران،

doi
10.30495/jedu.2022.27558.5500
چکیده

مقدمه و هدف:  هدف پژوهش حاضر، جمع­آوری و یکپارچه­سازی اثربخشی برنامه­های آموزش محیط زیست  بر سواد زیست محیطی و محاسبه میزان اثر آن ها با استفاده از رویکرد پژوهشی فراتحلیل بود. روش شناسی پژوهش: در این تحقیق، 35 پژوهش(یازه زمانی1399- 1388) که از لحاظ روش­شناسی مورد قبول بود انتخاب و فراتحلیل بر روی آن ها انجام شد. ابزار پژوهش چک لیست فراتحلیل بود که 3948 شرکت کننده را در خود جای داده بود. روایی ابزار پژوهش با روش محتوایی و صوری و نظر متخصصان تأیید شد و پایایی آن با روش ویلیام اسکات 97/0 به دست آمد. پس از خلاصه کردن نتایج پژوهش­ها، اندازه اثر محاسبه و بر اساس رویکرد فراتحلیل هانتر و اشمیت ترکیب شده و طبق جدول کوهن تفسیر شدند. یافته­ ها: یافته­ های پژوهش نشان داد که میزان اثر ترکیبی اجرای برنامه­های آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی 37/0 بود (p</001)، که این میزان اثر مطابق با جدول کوهن بالاتر از متوسط است اندازه اثر ترکیبی برای مقطع سنی پیش­دبستان و دبستان 25/0(پایین­تر از متوسط)، برای دوره متوسطه(اول و دوم)، 36/0 (بالاتر از متوسط)و برای مقطع سنی بزرگسال 59/0(زیاد) ارزیابی شده است. هم چنین اندازه اثر ترکیبی برای دانش محیط زیست 31/0(متوسط)، نگرش محیط زیست41/0 (بالاتر از متوسط) و برای رفتار محیط زیست47/0 (بالاتر از متوسط) است. نتایج حاصل از تحلیل تعدیلی، بیانگر اثرگذاری متغیرهای تعدیل کننده در این مداخلات بود. بحث و نتیجه­ گیری: یافته­ های این پژوهش از اثربخشی برنامه­های آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی حکایت دارد و با بالا رفتن سن دانش­آموز این اثربخشی بیشتر می­شود.