فراتحلیل اثربخشی برنامههای آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی در ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران،
doi
10.30495/jedu.2022.27558.5500چکیده
مقدمه و هدف: هدف پژوهش حاضر، جمعآوری و یکپارچهسازی اثربخشی برنامههای آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی و محاسبه میزان اثر آن ها با استفاده از رویکرد پژوهشی فراتحلیل بود. روش شناسی پژوهش: در این تحقیق، 35 پژوهش(یازه زمانی1399- 1388) که از لحاظ روششناسی مورد قبول بود انتخاب و فراتحلیل بر روی آن ها انجام شد. ابزار پژوهش چک لیست فراتحلیل بود که 3948 شرکت کننده را در خود جای داده بود. روایی ابزار پژوهش با روش محتوایی و صوری و نظر متخصصان تأیید شد و پایایی آن با روش ویلیام اسکات 97/0 به دست آمد. پس از خلاصه کردن نتایج پژوهشها، اندازه اثر محاسبه و بر اساس رویکرد فراتحلیل هانتر و اشمیت ترکیب شده و طبق جدول کوهن تفسیر شدند. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که میزان اثر ترکیبی اجرای برنامههای آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی 37/0 بود (p</001)، که این میزان اثر مطابق با جدول کوهن بالاتر از متوسط است اندازه اثر ترکیبی برای مقطع سنی پیشدبستان و دبستان 25/0(پایینتر از متوسط)، برای دوره متوسطه(اول و دوم)، 36/0 (بالاتر از متوسط)و برای مقطع سنی بزرگسال 59/0(زیاد) ارزیابی شده است. هم چنین اندازه اثر ترکیبی برای دانش محیط زیست 31/0(متوسط)، نگرش محیط زیست41/0 (بالاتر از متوسط) و برای رفتار محیط زیست47/0 (بالاتر از متوسط) است. نتایج حاصل از تحلیل تعدیلی، بیانگر اثرگذاری متغیرهای تعدیل کننده در این مداخلات بود. بحث و نتیجه گیری: یافته های این پژوهش از اثربخشی برنامههای آموزش محیط زیست بر سواد زیست محیطی حکایت دارد و با بالا رفتن سن دانشآموز این اثربخشی بیشتر میشود.