تراکم جمعیت و توزیع فضایی مراحل نابالغ سوسک چهار نقطه ای حبوبات (Callosobruchus maculatus (Col.: Bruchidae روی لوبیا چشم بلبلی در منطقه تهران

نویسندگان

1 مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه حشره‌شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

تراکم جمعیت، برنامه نمونه ­برداری و الگوی توزیع فضایی تخم و لارو سوسک چهارنقطه ­ای حبوبات Callosobruchus maculatus  روی لوبیا چشم بلبلی رقم پرستو در منطقه تهران مورد مطالعه قرار گرفت. غلاف لوبیا به عنوان واحد نمونه ­برداری انتخاب و اندازه مناسب نمونه با حداکثر خطای 20%، معادل 50 واحد نمونه­ برداری تعیین شد. برای تعیین الگوی توزیع فضایی تخم و لارو حشره مورد مطالعه از روش رگرسیونی تیلور و آیوائو، شاخص پراکندگی و شاخص میانگین ازدحام لوید استفاده شد. رابطه بین طول و قطر غلاف با تعداد تخم نیز به روش رگرسیون خطی تعیین شد. بین تعداد تخم و طول غلاف، رابطه معنی ­داری وجود داشت که از نوع مثبت بود و نشان ­دهنده این است که هر چه طول غلاف بیشتر باشد، تعداد تخم گذاشته شده روی آن نیز بیشتر خواهد بود. بین تعداد تخم و قطر غلاف نیز رابطه معنی­دار و از نوع مثبت بود ولی بین تعداد لارو و طول غلاف و همچنین بین تعداد لارو و قطر غلاف، رابطه معنی­داری مشاهده نشد. همچنین الگوی توزیع فضایی مراحل نابالغ آفت با استفاده از روش رگرسیونی تیلور، شاخص پراکندگی و شاخص میانگین ازدحام لوید، تجمعی به دست آمد. ورود این آفت از اوایل تابستان شروع شده و نوسان­ های نامنظم در جمعیت آن طی تاریخ ­های مطالعه نمونه ­برداری مشاهده شد.