تبیین راهبردی پیشران‌های رقابت‌پذیری گردشگری در دستیابی به بازارهای هدف گردشگری مورد مطالعه: استان زنجان

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران؛

2 دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران.

3 دکتری شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری تهران، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jtd.2020.223240.1987
چکیده

رقابت‌پذیری یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های تجارت و فعالیت در محیط پویا و رقابتی امروز است. در سال‌های اخیر، رقابت به‌منزلۀ مفهومی اقتصادی، که در توسعۀ پایدار صنعت سفر و گردشگری تأثیرگذار است، مطرح است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی، به دنبال بررسی و تبیین راهبردی پیشران‌های رقابت‌پذیری گردشگری در دستیابی به بازارهای هدف گردشگری استان زنجان است. به‌این‌منظور، گردآوری اطلاعات با مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای انجام شده است. جامعۀ آماری شامل کل استان زنجان با جمعیت 1011474 نفر است که با روش کوکران 384 نمونه انتخاب شده است. برای تحلیل داده‌ها از رویکرد تحلیل تأثیرات متقابل ساختاری و رویکرد تحلیل تأثیرات متقابل تعاملی با استفاده از نرم‌افزارهای میک مک و سناریو ویزارد استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان داد که، براساس الگوی تحلیل ساختار متقابل پیشران، رقابت‌پذیری گردشگری عبارت است از: امنیت اقتصادی ـ تجارت الکترونیک، تنوع اکولوژیکی، زیرساخت بهداشت، محیط اقتصادی، روابط بین‌الملل، حمل‌ونقل، و خدمات هتلداری. براساس تحلیل تأثیرات متقابل تعادلی، مهم‌ترین راهبرد تقویت رقابت‌پذیری گردشگری مبتنی‌بر ایجاد جذابیت صنعت گردشگری با ضریب +2، روابط بین‌الملل و توسعۀ تجارت الکترونیک در سطح بین‌الملل با ضریب سازنده (+1)، و توسعۀ زیرساخت‌های بهداشت با ضریب (-1) است. به‌منظور توسعۀ رقابت‌پذیری گردشگری باید زیرساخت‌‌های موجود استان در حوزۀ اشتغال، خدمات‌رسانی و خدمات مهمان‌پذیری و همچنین زیرساخت‌های سیاسی و حمل‌ونقل تقویت شود.