پراکنش فضایی سن بذرخوار کلزا (Nysius cymoides (Hem.: Lygaeidae

doi
چکیده

سن بذرخوار Nysius cymoides تقریباً همزمان با برداشت محصول در مزارع کلزای بیشتر مناطق کشور در جمعیت قابل توجه پدیدار می‌شود. به‌منظور تعیین پراکنش فضایی مراحل مختلف رشدی سن بذرخوار، از جمعیت سن در مزرعۀ کلزا واقع در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بروجرد طی سال‌های 1385 و 1386 آماربرداری شد. از بیست تا بیست و پنج نقطة مزرعه به‌طور تصادفی هفته‌ای دوبار به‌کمک لولۀمکش (آسپیراتور) از درون کادر لبه‌دار 25 سانتی متر مربعی نمونه‌برداری شد. نمونه‌های هر نقطه درون الکل به آزمایشگاه منتقل و به‌تفکیک تخم، سنین مختلف پورگی و حشرات کامل نر و ماده شمارش شد. الگوی پراکنش فضایی مراحل نابالغ و حشرات کامل سن بذرخوار به دو روش قانون نمایی تایلور و رگرسیونی ایوائو تعیین شد. نتایج نشان داد که پراکنش مراحل مختلف زیستی سن بذرخوار در مزارع کلزا مطابق هردو روش در بیشتر موارد از نوع کپه­ای بوده، ولی با قانون نمایی تایلور برازش بهتری نشان داد. مدل رگرسیونی واریانس- میانگین در دو روش متفاوت بود. در تراکم‌های کم، روش ایوائو اندازة نمونه را در تمام مراحل زیستی مورد مطالعه بسیار زیاد و یا منفی برآورد کرد که قابلیت کاربرد ندارد. به‌طور کلی در تعیین پارامترهای پراکنش فضایی و برآورد اندازة نمونة ثابت سن N. cymoides روش تایلور بهتر از روش ایوائو بود.