اثر شیرابه و چرخه‌های یخ زدگی-ذوب شدگی بر نفوذپذیری عایق‌های اساس رسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی ژئوتکنیک، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه

2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی -دانشگاه ارومیه

doi
10.22060/ceej.2021.18909.6994
چکیده

اثر چرخه‌های یخ زدگی- ذوب شدگی بر ضریب نفوذپذیری رس متراکم و عایق رسی ژئوسینتتیک در لاگون­های فاضلاب و مدفن‌های زباله شهری، موضوع اساسی در طراحی سیستم‌های مانع انتقال در این سازه­ها می­باشد. در این تحقیق اثر چرخه‌های یخ زدگی – ذوب شدگی بر ضریب نفوذپذیری رس متراکم منطقه نازلوی ارومیه و عایق رسی ژئوسینتتیک و همچنین تاثیر میزان تنش موثر بر نرخ تغییر ضریب نفوذپذیری نمونه‌های رسی، تحت نفوذ آب و شیرابه بررسی شده است. دستگاه تعیین ضریب نفوذپذیری سه محوری با دیواره انعطاف­پذیر برای اندازه‌گیری ضریب نفوذپذیری نمونه‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. در طول دوره یخ زدگی لنزهای یخی در نمونه شکل گرفته و پس از ذوب شدن باعث ایجاد یک شبکه مشخص از ترک‌ها در خاک شده و سبب افزایش در ضریب نفوذپذیری می‌شود. همچنین اندرکنش مواد شیمیایی با خاک رسی، موجب کاهش ضخامت آب دولایه و انقباض توده خاک شده و در نتیجه ضریب نفوذپذیری لایه‌های رسی افزایش می­یابد. افزایش در ضریب نفوذپذیری لایه‌های رسی و عایق­های رسی ژئوسینتتیک تحت نفوذ شیرابه، به مراتب کمتر از تغییرات ضریب نفوذپذیری تحت نفوذ آب برای نمونه‌های قرار گرفته در معرض چرخه‌های یخ زدگی- ذوب شدگی می‌باشد. افزایش تنش موثر باعث می‌شود نرخ افزایش در ضریب نفوذپذیری در اثر چرخه‌های یخ زدگی- ذوب شدگی کاهش یابد. نتایج نشان می‌دهد بر خلاف خاک‌های رسی، در عایق رسی ژئوسینتتیک چرخه‌های متناوب یخ زدگی و ذوب شدگی تاثیر کمی در ضریب نفوذپذیری این لایه‌ها دارد.