شناسایی عوامل موثر بر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) به منظور ارائه مدل در مدارس ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

2 استادیار مدعو گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

doi
10.30495/jedu.2022.28589.5732
چکیده

مقدمه و هدف: فناوری اطلاعات و ارتباطات موجب بهبود کیفیت فرآیندهای یاددهی- یادگیری و به طور کلی اجرای موفقیت آمیز برنامه­های درسی می­شود. هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات(فاوا) به منظور ارائه مدل در مدارس ایران بود.. روش شناسی پژوهش: روش پژوهش­ با رویکرد آمیخته با طرح اکتشافی (مصاحبه­های عمیق و اکتشافی با انجام عمل پالایش) انجام شد. در رویکرد کیفی، از روش هدفمند و برای تدوین پرسشنامه از مصاحبه با اساتید گروه علوم تربیتی دانشگاه و مدیران ارشد و خبرگان آموزش و پرورش به تعداد 20 نفر استفاده شد. نکات کلیدی مصاحبه نیمه ساختاریافته دسته بندی و در قالب اصطلاحات حرفه ای برچسب گذاری شدند. در رویکرد کمی، از روش توصیفی از نوع پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران مدارس ایران (105968 نفر) تشکیل می­دادند که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی- خوشه­ای و بر اساس فرمول کوکران تعداد 383 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع­آوری داده­ها به روش میدانی و از پرسش­نامه محقق ساخته عوامل موثر بر کاربرد فاوا با 55 سوال و 10 مولفه استفاده شد. روایی صوری و محتوایی ابزار به تایید متخصصان رسید؛ و روایی همگرای آن با استفاده از ضرایب میانگین واریانس استخراجی (AVE) محاسبه شد که مقادیر AVE برای کلیه مؤلفه­ها بزرگتر از 5/0 بود. همچنین برای تمام مؤلفه­ها، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بالاتر از 7/0 محاسبه و تایید شد. یافته­ ها: نتایج نشان داد که؛ عوامل موثر بر کاربرد فاوا دارای ده مؤلفه­ی (زیرساختی، مدیریتی، روانشناختی، انگیزشی، فنی- مشاوره­ای، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، حمایتی- پشتیبانی و آموزَشی- مهارتی) است که مولفه حمایتی- پشتیبانی دارای بیشترین سهم و مؤلفه­ فنی- مشاوره­ای دارای کمترین سهم است. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها به کمک دو نرم افزار SPSS20 و  PLSصورت پذیرفت. بحث و نتیجه ­گیری: شناسایی دقیق عوامل موثر و موانع کاربرد فاوا در مدارس و طراحی مناسب مدل براساس پشتوانه نظری و تعیین اهداف منطقی منجر به تأیید مدل و برازش آن شده است.