تحلیل آثار اجتماعی ـ فرهنگی گردشگری در مقصدهای مذهبی و تاریخی مورد مطالعه: شهرهای قم و اصفهان
نویسندگان
1 استادیار گروه برنامهریزی گردشگری، دانشکدۀ گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2020.256357.2171چکیده
توسعۀ گردشگری تغییراتی را در نظام اجتماعی ـ فرهنگی جامعۀ میزبان ایجاد میکند. با توجه به تنوع روزافزون گردشگری، شناخت تأثیرات متعدد انواع گردشگری بر جامعۀ میزبان و درک تفاوتها و تشابهات موجود بین اثرات آنها از ضروریات برنامهریزی و مدیریت آگاهانه و اصولی گردشگری است. این تحقیق بهمنظور درک تفاوتها و تشابهات آثار اجتماعی ـ فرهنگی دو نوع قدیمی و اصلی گردشگری (مذهبی و تاریخی) در شهرهای قم و اصفهان انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ تحلیلی است و بهصورت پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری تحقیق دربردارندۀ ساکنان شهرهای قم و اصفهان است که 384 نفر به شیوۀ نمونهگیری خوشهای انتخاب شدهاندند. دادهها با پرسشنامۀ محققساخته جمعآوری شده و برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون یو ـ من ویتنی و برای اولویتبندی تأثیرات اجتماعی ـ فرهنگی آنها از آزمون فریدمن استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که در زمینۀ اجتماعی، گردشگری در شهر قم بر انحرافات اجتماعی و در شهر اصفهان بر سبک زندگی جامعۀ میزبان بیشترین تأثیر داشته است. درمورد شاخصهای فرهنگی در دو جامعه تفاوت معناداری وجود نداشته است. اولویت تأثیرات اجتماعی در شهر قم به ترتیب، تأثیر در انحرافات اجتماعی، سبک زندگی و کیفیت زندگی، و در شهر اصفهان، تأثیر در سبک زندگی، انحرافات اجتماعی و کیفیت زندگی است. اولویت تأثیرات فرهنگی در هر دو شهر به ترتیب، تأثیر در ارزشها و باورها، الگوهای رفتاری، نگرش و آدابورسوم بوده است.
