طراحی چارچوب نظری مدارس امن در آموزش و پرورش ایران: یک پژوهش کیفی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی،بجنورد، ایران.

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران .

doi
10.30495/jedu.2022.26746.5354
چکیده

مقدمه و هدف: هدف از این پژوهش، بررسی و شناسایی مؤلفه­های مدارس امن بود که به عنوان یک راهنما برای مدیران مدارس و تصمیم­گیرندگان حوزه آموزش و پرورش قابل استفاده باشد.روش شناسی پژوهش: پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. گردآوری داده­ها و استخراج مضامین مرتبط با استفاده از مصاحبه نیمه­ ساختاریافته با آگاهی­دهندگان کلیدی در این حوزه صورت گرفت. انتخاب مشارکت­کنندگان با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و معیار اشباع نظری بود که بر اساس آن تعداد 15 نفر از اساتید و متخصصان حوزه آموزش و پرورش و متخصصان معماری انتخاب شدند. برای به دست آوردن اعتبار و روایی داده­ها از دو روش بازبینی مشارکت­کنندگان و مرور خبرگان غیر شرکت­کننده در پژوهش استفاده شد. داده­ها به روش تحلیل مضمون بررسی شدند.یافته­ها: مدلی برای مدارس امن با دو دسته مولفه­ی اصلی تحت عنوان 1- مولفه­های روانشناختی- جسمانی با مضامین سازمان­دهنده: امنیت روانی، امنیت جسمی، امنیت رفتاری، امنیت اجتماعی؛ با  17 مضمون پایه و 4  مضمون سازمان­دهنده و 2- مولفه­های آموزشی- درسی با مضامین سازمان­دهنده: امنیت فیزیکی، امنیت رفاهی و امنیت آموزشی  با 3 مضمون سازمان­دهنده و 8 مضمون پایه شناسایی و ماتریس مضامین مرتبط ترسیم گردیدبحث و نتیجه­گیری: . با کاربرد مؤلفه­های مدارس امن، دانش­آموزان می­توانند به دور از دغدغه­های جسمی، روانی و... و هم چنین مشکلات رفاهی و دشواری­های ناشی از امکانات و تجهیزات، درگیر در بحث و یادگیری باشند.