تحلیل چالش‌ها و نقش‏ سازمان‌های غیر‌دولتی در توسعۀ بوم‌گردی در مناطق روستایی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد توسعۀ روستایی، گروه مدیریت و توسعۀ کشاورزی، دانشکدۀ اقتصاد و توسعۀ کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران

2 استاد دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ، ایران.

3 عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ، ایران.

doi
10.22034/jtd.2020.232105.2039
چکیده

بوم‌گردی توجهی اساسی به پایداری دارد و منافع اقتصادی و اجتماعی فراوانی برای جوامع محلی به ارمغان می‏آورد. جلب مشارکت مردم محلی یکی از اصول بوم‌گردی است. سازمان‌های غیر‌دولتی نقش برجسته‌ای در توسعۀ بوم‌گردی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی دارند و در بیشتر موارد، به علت حفاظت از تنوع‌ زیستی و محیط‌زیست یا توسعۀ پایدارِ زندگی مردم محلی، در موضوع بوم‌گردی تأثیر بسزایی می‌گذارند. در این پژوهش، با توجه به ضرورت توسعۀ بوم‌گردی و با به‌کارگیری روش نظریۀ زمینه‌ای، چالش‌ها و مشکلات پیش‌روی سازمان‌های غیر‌دولتی فعال در حوزۀ بوم‌گردی ایران بررسی شد. نمونۀ مطالعه‌شده دربردارندۀ 37 نفر از متخصصان بوم‌گردی و مدیران و کارشناسان سازمان‌های غیر‌دولتیِ فعال در حوزۀ بوم‌گردی، مدیران دولتی و اقامتگاه‌داران و ساکنان جامعۀ محلی است که با استفاده از راهبردهای نمونه‏گیری نظری، استقرای تحلیلی و حداکثر واریانس انتخاب شده‌اند. پرسش‏های مصاحبه‏های نیمه‏ساختاریافته پیرامون سؤالات اساسی تحقیق تدوین شده و پاسخ‌های افراد تحلیل و در سه مرحله کد‌گذاری شده است. نتایج نشان داد که تعدد سازمان‌های متولی بوم‌گردی و نبود دیدگاه صحیح دربارۀ بوم‌گردی و سازمان‌های غیر‌دولتی، از کدهای فضای کلان مؤثر بر کارکرد این سازمان‌ها است. بر اساس یافته‏‎های تحقیق، پیشنهادهایی به‌منظور بهبود نقش‏آفرینی سازمان‏های غیردولتی ارائه شده است.