بررسی تطبیقی بروندادها و همکاری‎های علمی کشورهای جهان در حوزۀ مهندسی پزشکی، در نمایه استنادی علوم

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم انسانی، گروه کتابداری، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی ، دانشکده علوم انسانی، گروه کتابداری، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: با توجه به اهمیت مهندسی پزشکی و ارتباط تنگاتنگ آن با سلامت جامعه و تعیین جایگاه ایران در جهان در این حوزه از علم، پژوهش حاضر با هدف مقایسه بروندادهای علمی کشورهای جهان و همکاری‎های علمی آنها در حوزه‌ی مهندسی پزشکی و در نمایه استنادی علوم،  بین سال‎های 2002-2011 میلادی صورت گرفته است. روش بررسی: روش پژوهش، پیمایشی تحلیلی و نوع مطالعه کاربردی بوده است. و در آن از شاخص‎های علم‎سنجی استفاده شده است. جامعه‌ی پژوهش، تعداد 12044 برونداد تحقیقاتی و دانشگاهی در حوزه‌ی مهندسی پزشکی بود که در نمایه استنادی علوم از پایگاه Web of Science، بین سال‎های 2002 - 2011 میلادی نمایه شده است. برای استخراج داده‎ها، از نسخه 7/5 پایگاه Web of Science و برای شمارش و تحلیل داده‎ها از برنامه Excel استفاده شد. یافته‌ها: کشورهای آمریکا (4427)، چین (990)، آلمان (869)، کانادا (818) و انگلستان (754)، بیشترین بروندادهای علمی مهندسی پزشکی را دارا بودند. بیشترین حوزه‎های موضوعی به علم مواد (5896)، بیوفیزیک (1904) و علوم ورزشی (863)، تعلّق داشت. تمایل حوزه‎های موضوعی برتر ، به همکاری با  بیش از چهار نویسنده بود. آمریکا با 1207 همکاری مشترک، آلمان (484)، انگلستان (478)، چین (341) و کانادا (335)، بیشترین سهم همکاری در مدارک علمی مهندسی پزشکی را داشتند. Elsevier، Wiley-Liss، Springer و IEEE، به عنوان فعال‎ترین ناشران، شناخته شدند. نویسندگان برتر جهان از آمریکا، پرتغال و هلند بودند. تعداد مدارک 4 و 3 نویسنده، به ترتیب با 2268 و 2190 مدرک، بیش از بقیه بود. مراکز تحقیقی برتر جهان عبارت بودند از: دانشگاه Calif System آمریکا، دانشگاه Montreal کانادا، دانشگاه Harvard آمریکا و دانشگاه Toronto کانادا. ایران (55 مدرک) در بین نود کشور، رتبۀ 28 جهانی و رتبۀ سوّم آسیای جنوب غربی را در مهندسی پزشکی به دست آورد. نتیجه‌گیری: در این پژوهش، ارتباط معناداری بین تعداد نویسندگان مقالات و تعداد آثار علمی نویسندگان با میزان جذب استناد وجود نداشته است. پرتولیدترین کشورها مشارکت علمی بیشتری با دیگر کشورها داشته‎اند. بنابراین، بین میزان تولیدات و همکاری‎های علمی کشورها، رابطه‌ی مستقیم وجود داشته است. مهندسی پزشکی به دلیل ماهیّت بین رشته‎ای آن، متخصصان و گروه‎های علمی متعددی را به همکاری خواهد طلبید و میزان همکاری‎های علمی این حوزه هر روز بیشتر می‎شود. در مجموع، رشد تولیدات و همکاری‎های گروهی پژوهشگران مهندسی پزشکی در جهان، روند تصاعدی داشته و تحقق آرمان‎های علمی کشورمان، حمایت‎ها و برنامه‎های جدی‎تر متخصصان و دولت را می‎طلبد. واژه‌های کلیدی: پایگاه‌های اطلاعاتی؛ مهندسی پزشکی؛ رفتار مشارکتی؛ برونداد، Web of Science.