تعیین شایستگیهای معلمان در تدریس آنلاین
نویسندگان
1 عضو هیات علمی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
doi
10.30495/jedu.2022.27258.5450چکیده
مقدمه و هدف: با وجود آنکه شناسایی شایستگیهای فرایندمحور تدریس آنلاین میتواند راهنمایی برای معلمان و کارآموزان معلمی باشد، اما هنوز درباره شایستگیهای مبتنی بر فرایند تدریس آنلاین معلمان موارد ناشناخته بسیاری وجود دارد. لذا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگیهای تدریس آنلاین و ارتباط آنها با عوامل جمعیتشناختی معلمان انجام شد.روش شناسی پژوهش: در این مطالعه از طرح اکتشافی متوالی از نوع ابزارسازی استفاده گردید. در بخش کیفی، روش پژوهش تحلیل محتوا مورد استفاده قرار گرفت و جامعه آماری را همه ی معلمان مقطع متوسطه شهر تهران و منابع نظری و پژوهشی در حوزه آموزش آنلاین و شایستگیهای حرفهای معلمان تشکیل میدادند که با روش نمونهگیری هدفمند از نوع نظری، 30 معلم مقطع متوسطه با تجربه تدریس و یادگیری آنلاین و منابع مرتبط با تدریس آنلاین بر اساس اصل اشباع نظری بهعنوان نمونه انتخاب شدند. بهمنظور جمعآوری دادهها از مصاحبه نیمهساختاریافته با معلمان و کدگذاری یافتهها و همسوسازی آنها استفاده شد. سپس پرسشنامه شایستگیهای تدریس آنلاین با استفاده از عاملهای استخراج شده و بر مبنای نظریه فعالیت تدوین گشت. در بخش کمی، روش پیمایش مورد استفاده قرار گرفت. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقطع متوسطه شهر تهران با تجربه تدریس و یادگیری آنلاین در سال تحصیلی (1400-1399) بود که از میان آنها 261 نفر با روش نمونهگیری گلوله برفی مجازی بر مبنای جدول کرجسی و مورگان انتخاب شدند. بهمنظور تحلیل دادهها، از تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد.یافتهها: یافتهها نشان داد پرسشنامه شایستگیهای تدریس آنلاین مبتنی بر نظریه فعالیت بهخوبی با تمرینها و تکالیف کلاسی سازگار است و از نظر ویژگیهای روانسنجی روا و معتبر میباشد و شایستگیهای تدریس آنلاین معلمان بهویژه در انتخاب ابزارهای مناسب و ارزیابی مناسب از یادگیری دانشآموزان نیازمند تقویت است. در بررسی ویژگیهای جمعیتشناختی، جنس، سن و سطح تحصیلات معلمان تأثیر معنیداری بر شایستگیهای تدریس آنلاین نداشت اما تأثیر تجربه تدریس و یادگیری آنلاین معنیدار بود.بحث و نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر میتواند در تدارک هدفمند برنامههای آمادهسازی دانشجومعلمان مبتنی بر موضوعات کنشگری تدریس آنلاین و طراحی برنامههای آموزشی ضمن خدمت جهت توانمندسازی معلمان مورد استفاده قرار گیرد.
