واکاوی موانع اقتصادی توسعة گردشگری در نواحی روستایی با استفاده از نظریة بنیانی مطالعة موردی: روستاهای هدف گردشگری استان زنجان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه زنجان
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان.
doi
10.22034/jtd.2020.205874.1859چکیده
گردشگری روستایی با توجه به کارکردهای متنوع و نیز توانایی بالا در برقراری ارتباط با سایر بخشهای اقتصادی بهمنزلة راهبردی برای توسعة مناطق روستایی مطرح شده است. هدف از تحقیق حاضر، واکاوی موانع اقتصادی توسعة گردشگری در نواحی روستایی با استفاده از نظریة بنیانی در روستاهای هدف گردشگری استان زنجان است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، توسعهای ـ کاربردی و از نظر پارادایم در گروه تحقیقات کیفی قرار میگیرد و از بُعد روش، از نظریة بنیانی بهره برده است. برای گردآوری اطلاعات از اسناد کتابخانهای، تهیة عکس و فیلم، مصاحبة عمیق و مشاهدة مستقیم و غیرمشارکتی استفاده شده است. جامعة آماری این پژوهش را مدیران محلی (کارشناسان حوزة گردشگری، دهیاران و اعضای شوراهای اسلامی) هشت روستای هدف گردشگری استان زنجان تشکیل میدهند. روش نمونهگیری بهصورت روش گلوله برفی (36 نفر) تا رسیدن به اشباع تئوریک انجام شده است. برای تأمین روایی تحقیق، از روش ارزیابی گوبا و لینکولن (شامل چهار مرحلة قابلیت اعتبار، انتقالپذیری، قابلیت ثبات، تأییدپذیری، معقولبودن) استفاده شده است. دادههای جمعآوریشده از طریق تحلیل محتوایی واکاوی شدند. با پیونددادن کدها (کدگذاری باز)، مفاهیم (کدگذاری محوری)، مقولهها (کدگذاری انتخابی) و تأیید اعتبار مفاهیم بهدستآمدۀ تحقیق از شیوة روش کانونی بهدست خبرگان، مدل مفهومی تحقیق ترسیم شد و تأیید نظر کارشناسان نیز به مدل اعتبار بخشید. نتایج تحقیق نشان میدهد که روستاهای هدف گردشگری استان زنجان در مقولة اقتصادی، با مشکلات اساسی مواجهاند. این مشکلات عبارتاند از: محدودیت فصول گردشگری، آسیبپذیری اقتصاد کشاورزی، ضعف توانمندیهای فردی، فضای نامناسب اقتصادی، فقدان ریسکپذیری، فقدان شناخت بازار و ضعف دانش فنی کسبوکار
