شناسایی ابعاد اساسی بی‌تفاوتی سازمانی معلمان: پژوهشی ترکیبی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانش آموخته دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران.

3 دانش‌ آموخته کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران.

4 دانش آموخته دکتری برنامه ریزی درسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.30495/jedu.2022.24424.4898
چکیده

مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدفِ شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد اساسی بی­تفاوتی سازمانی در بین معلمان مدارس مقطع ابتدایی شهرستان فردیس انجام شده است.  روش شناسی پژوهش: رویکرد پژوهش آمیخته و با طرح اکتشافی بود. در بخش کیفی این پژوهش از روش نظریه برخاسته از داده­ها و در بخش کمی از روش توصیفی از نوع پیمایشی استفاده شد. روش نمونه­گیری در بخش کیفی هدفمند و در بخش کمی تصادفی طبقه­ای بود. نمونه آماری در بخش کیفی با در نظر گرفتن قانون اشباع نظری، تعداد 14 نفر و در بخش کمی، براساس فرمول کوکران تعداد 320 نفر بود. ابزار گردآوری داده­ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته با 32 سؤال بود. در بخش کیفی برای دستیابی به روایی از چک کردن به وسیله شرکت‌کنندگان و برای تعیین پایایی از راهبرد تائید همکاران پژوهشی استفاده شد. در بخش کمی به‌منظور بررسی روایی پرسشنامه ازنظرات خبرگان استفاده شد، نتیجه آزمون آلفای کرونباخ 84/0 به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی بالای پرسشنامه بود. روش تحلیل داده­ها در بخش کیفی، تحلیل محتوایی استقرایی با بهره­گیری از کدگذاری در سه سطح باز، محوری و انتخابی بود که 32 نشانگر و 9 بُعد (بی­تفاوتی ناشی از حوادث، بی­تفاوتی ناشی از علل مادی، بی­تفاوتی ناشی از عوامل روحی و روانی، بی­تفاوتی ناشی از علل مدیریتی، بی­تفاوتی ناشی از عدم مشارکت همکاران، بی­تفاوتی ناشی از اظهارنظر افراد غیرمتخصص، بی­تفاوتی ناشی از محیط کار، بی­تفاوتی ناشی از سازمان و بی­تفاوتی ناشی از حضور ارباب‌رجوع) شناسایی شد. در بخش کمی، از نرم‌افزار SPSS برای تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون فریدمن و از نرم‌افزار AMOS برای تحلیل عاملی تائیدی، معادله­ های ساختاری، تحلیل مسیر و برازش مدل بهره گرفته شد. یافته ­ها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که؛ با توجه به بار عاملی بالای هر یک از گویه­ ها، ابعاد بی­تفاوتی سازمانی معلمان تائید شد. براساس نتایج تحلیل عاملی تأییدی، مدل پژوهش مدلی روا می‌باشد و چهارچوب مناسبی را جهت بررسی ابعاد بی‌تفاوتی سازمانی معلمان ارائه می‌دهد. همچنین نتایج نشان داد که؛ بی­تفاوتی ناشی از اظهارنظر افراد غیرمتخصص مهم‌ترین بُعد بی­تفاوتی در بین معلمان می­باشد و سایر ابعاد در جایگاه­های بعدی قرار دارند.