اولویت‌‌بندی روش‌های توسعه کم‌ اثر به منظور مدیریت رواناب سطحی شهری، با استفاده از روش TOPSIS و Fuzzy TOPSIS (مطالعه موردی: شهرک سپاهان‌شهر اصفهان)

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22060/ceej.2020.18619.6909
چکیده

در دهه‌های اخیر به دلیل گسترش شهرنشینی، درصد مناطق مسکونی و صنعتی و در نتیجه درصد مناطق نفوذناپذیر افزایش یافته است. این امر موجب افزایش رواناب سطحی شهر‌ها شده است. بنابراین لازم است تا با استفاده از راهکار‌هایی همچون روش‌های توسعه کم‌اثر، مقادیر رواناب سطحی در شهرها کنترل شود. در این پژوهش از 6 روش توسعه کم اثر (LID) که شامل: روکش نفوذپذیر، بشکه ذخیره باران، ترانشه نفوذ، سیستم نگهداشت زیستی، روکش‌ نفوذپذیر-ترانشه نفوذ و بشکه ذخیره باران-سیستم نگهداشت زیستی، استفاده شده است. این روش‌ها توسط 4 شاخص کاهش حجم رواناب، کاهش دبی اوج رواناب، اقتصادی و اجتماعی مورد ارزیابی قرار‌ گرفتند. برای تعیین مقادیر شاخص‌های هیدرولوژیک حجم و دبی اوج رواناب از مدل SWMM، برای تعیین مقادیر شاخص اقتصادی (هزینه) از فهرست آنالیز بها و برای شاخص اجتماعی، تعداد 20 پرسشنامه‌ توسط متخصصان محلی، تکمیل شد. در ادامه و به منظور اولویت‌بندی روش‌های LID، از دو معیار تصمیم‌گیری چند شاخصه شامل: TOPSIS و Fuzzy TOPSIS، با در نظر گرفتن حالت‌های‌ وزن‌دهی آنتروپی شانون، یکسان، تأکید بر معیار اقتصادی و تأکید بر معیار هیدرولوژیک برای روش TOPSIS و حالت وزن‌دهی آنتروپی شانون فازی برای روشFuzzy TOPSIS ، استفاده شد. نتایج نشان داد که در روش TOPSIS و در حالت‌های وزن‌دهی یکسان، تأکید بر معیار اقتصادی و تأکید بر معیار هیدرولوژیک، سناریوی ترکیبی بشکه باران-سیستم نگهداشت زیستی و در حالت وزن‌دهی آنتروپی شانون، سناریوی بشکه باران به عنوان سناریوی برتر انتخاب شدند. همچنین در روش Fuzzy TOPSIS، سناریوی سیستم نگهداشت زیستی، رتبه اول را کسب نمود.